Kavita Lekhanam

ಚಾಫ್ರಾಲಿ ತಿ ಮೊಲಾದೀಕ್ ಚೀಟ್ : ರೂಪಾಲಿ ಮಾವ್ಜೊ ಕೀರ್ತನಿಚೆಂ ಆಪುರ್ಬಾಯೆಚೆಂ ಲೇಖನ್

ಚಾಫ್ರಾಲಿ ತಿ ಮೊಲಾದೀಕ್ ಚೀಟ್ : ರೂಪಾಲಿ ಮಾವ್ಜೊ ಕೀರ್ತನಿ

ಪಪ್ಪಾ ವಾಂಗ್ಡಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪರಿಶದಾಂಕ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮ್ಮೆಲನಾಂಕ್, ಕೊಂಕ್ಣಿಚ್ಯಾ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಂಕ್ ವಚ್ಪಾಕ್ ಖೂಬ್ ಆವಡ್ಟಾಲೆಂ. ನವ್ಯೊ ವಳ್ಖಿ ಜಾತಾಲ್ಯೊ ತಶೆಂಚ್ ನವೆ ನವೆ ವಿಚಾರ್ ಆಯ್ಕೂಂಕ್ ಮೆಳ್ಟಾಲೆ. ಹಾಂವಯ್ ಕೆನ್ನಾಯ್ ಲೇಖನಾಕಡೆನ್ ವಳತ್ ಅಶೆಂ ಮಾತ್ ಮ್ಹಾಕಾ ದಿಸೂಂಕ್ ನಾಸ್ಲೆಂ.

ಮಂಗ್ಳುರ್‍ಚ್ಯಾ ಶಾರಾವಿಶಿಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲೆಂಚ್, ಚಡ್ ಕರೂನ್ ಉಲ್ಲ್ಹಾಸ್ ಬುಯಾಂವಾಲ್ಯಾ ‘ಮಂಗ್ಳೂರಾಚ್ಯಾ ಶಾರಾಂತ್’ ಹ್ಯಾ ಗಿತಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್. ಪೂಣ್ ಮಂಗ್ಳೂಕಾರಾಂಚೆಂ ಲೆಖನ್, ತಾಂಚಿಂ ಕವನಾಂ, ಗಿತಾಂ ಆಯ್ಕೂಂಕ್ ಪಾವ್ಲೆಂ ತೆಂ ಮಾತ್ ಅಸಲ್ಯ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಮ್ಮೆಲನಾನೀಂಚ್.

ಅಶೆಚ್ ಎಕೆ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪರಿಶದೆಕ್ ವಳಖ್ ಜಾಲಿ ತಿ ಮಂಗ್ಳೂರ್‍ಚೆ ನಾಮ್ನೆಚೆ ಕವಿ ಚಾ.ಫ್ರಾ. ಡಿಕೊಸ್ಟಾ ಹಾಂಚಿ. ಕವಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸೀಸ್ ಡಿಕೊಸ್ಟಾ ಹಾಂಕಾಂ ಸಗ್ಳೆ ಚಾಫ್ರಾ ಡಿಕೊಸ್ಟಾ ಮ್ಹಣುನಚ್ ಉಲ್ಲೆಖ್ತಾಲೆ . ಆನಿ ಮ್ಹಣ್ಟಾಲೆಯ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್. ತಾಂಚೆಂ ನಮ್ರತಾಯೆಚೆಂ ಉಲೊವ್ಪ್ ಕೊಣಾಚ್ಯಾಯ್ ಮನಾಕ್ ಒಡ್ ಲಾವ್ಪಾಸಾರ್ಕೆಂಚ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ಆನಿ ತಾಂಚೆಂ ತೆಂ ಕವಿತಾವಾಚನ್, ವಾಚ್ಚೆಪಯಲಿಂ ಥೊಡ್ಕ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಮಾಂಡಿಲ್ಲೊ ಕವಿತೆಚೊ ಸಾರ್, ತೆಂ ನಿವೇದನ್ ಆಯ್ಕತಚ್ ರಾವನ್ ದಿಸ್ಪಾಸಾರ್ಕೆಂ. ಹಾಂವ್ ತೆನ್ನಾ ಘಡ್ಯೆ ಇಕ್ರಾವೆಕ್ ವಾ ಬಾರಾವೆಕ್ ಆಸೂಂಯೆ. ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಏಕ್ ಏಕ್ ಉತ್ರಾಚೆಂ ಮೊಲ್ ಕಿತ್ಲೆಂ ಪೆಜಾದ್ ಆಸ್ತಾ ತೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಆಯ್ಕತಕಚ್ ಕಳೂಪಾಕ್ ಲಾಗ್ಲೆಂ. ತಶೆಂ ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಮ್ಹಾನ್ ಕವಿಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಹಾಂವೆಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ವಾಚಿಲ್ಲ್ಯೊಯ್. ಬಾಕೀಬಾಬ್ ಬೋರ್ಕರ್, ಮನೋಹರರಾಯ್ ಸರ್ದೆಸಾಯ್ ಹಾಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಪ್ರಭಾವೀತ್ ಕರತ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯೊ. ಪೂಣ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲೆ ವಾಚ್ಪಾಚೆ ತರೆಂತ್ ಏಕ್ ವೆಗ್ಳೆಪಣ್ ಆಸ್ಲೆಂ.                   

ತಶೆಂ ದರ್ ಏಕ್ ಕವಿಚೆಂ ಏಕ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಅಶೆಂ ಖಾಶೆಲೆಪಣ್ ಆಸ್ತಾ. ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲ್ಯಾ ಕವಿತಾಂನಿ ಮಾತ್ ಹಾಂವ್ ಭೊವ್ ಭಾರಾವ್ನ್ ಗೆಲ್ಲೆಂ. ಕವಿತೆಚಿ ಆವಡ್ ಮ್ಹಾಕಾ ತೆನ್ನಾಚ್ ಲಾಗ್ಲಿ ಆನಿ ಮನ್ ಕವಿತೆಚೆ ದಿಕೆನ್ ಒಡ್ಟಾ ಹಾಚೀಯ್ ಜಾಣೀವ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲಿ.

ಎಕಾ ವರ್ಸಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಮ್ಮೇಲನಾಚೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ ಮ್ಹಜೊ ಪಪ್ಪಾ ಆಸ್ಲೊ. ಥಂಯಿಂಚ್ ಮ್ಹಜಿ ವಳಖ್ ಕವಿ ಮೆಲ್ವೀನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಆನಿ ಲೆಸ್ಲಿ ಡಿಕುನ್ಹಾ ಹಾಂಚೆಕಡೆನ್ ಜಾಲಿ. ಚಾಫ್ರಾ ಬಾಬಾಕಡೆನಯ್ ಪಪ್ಪಾನ್ ಮ್ಹಜಿ ವಳಖ್ ಕರುನ್ ದಿಲಿ. ಮ್ಹಜೆ ಆವ್ಡೀಚೊ ಕವಿ ಹೊ. ಪೂಣ್ ತಾಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಮನಾಪಾಸೂನ್ ಆವಡ್ಟಾತ್ ಹೆಂ ಹಾಂವ್ ತೆನ್ನಾ ತಾಂಕಾಂ ಸಾಂಗೂಂಕ್ ಫಾಟಿಂ ಫುಡೆಂ ಜಾಲ್ಲೆಂ. ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ಎಕಾ ಸಮ್ಮೇಲನಾಂತ್ಲಿಂ ಪಪ್ಪಾಚಿಂ ಉತ್ರಾಂಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಘಟ್ಟ್ ಯಾದ್ ಆಸಾತ್. ಪಪ್ಪಾನ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಹಾಂಕಾ ಉಲ್ಲೆಖೂನ್ ಮ್ಹಣಿಲ್ಲೆಂ- ‘ಮಂಗ್ಳೂರ್ ಆನಿ ಗೊಂಯ್ಚೆಂ ಮದಿಂ ಕಾಳಿ ನ್ಹಂಯೆಚೆರ್ ಪೂಲ್ ಬಾಂದೂನ್ ಜಾವ್ಚೆ ಪಯ್ಲಿಂ ತೊ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಬಾಂದ್ಲಾ- ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮಳಾರ್’. ಸಾಮ್ಕೆಂ ಖರೆಂ! ಮ್ಹಜೆ ಪಿರಾಯೆಚ್ಯಾ ಸಗ್ಲ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಮೊಗೀಂಕ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಖೂಬ್ ಮಾನವಲ್ಲೊ. 

ತಾಚೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪರತ್ ಎಕ್ದಾಂ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಂಕ್ ಮೆಳ್ಪಾಚಿ ಸಂದ್ ಮೆಳ್ಳಿ ತಿ ಗೊಂಯಾಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮಂಗ್ಳೂರ್ಚ್ಯಾ  ‘ಮಾಂಡ್ ಸೊಬಾಣ್’ ಹ್ಯಾ ಪಂಗ್ಡಾನ್ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಗಿತಾಂಚೆ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಂತ್. ಮಡ್ಗಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಲೋಹಿಯಾ ಮೈದಾನಾಚೆರ್ ಘಡೊವ್ನ್ ಹಾಡಿಲ್ಲೆ ಹೆ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಂತ್ ಮಂಗ್ಳೂರ್‍ಚೆ ಗಾಯಕ್, ವಾದಕ್, ಕವಿ ಸಗ್ಳೆಚ್ ಆಸ್ಲೆ. ಎಕಾ ಪರಸ್ ಏಕ್ ಗಿತಾಂ ಥಂಯ್ ಹ್ಯಾ ಪಂಗ್ಡಾನ್ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ. ಅಶಿಂ ಗಿತಾಂ ಜಿಂ ಕೊಣಾಲ್ಯಾಯ್ ಒಂಠಾರ್ ನಾಚ್ಪಾಸಾರ್ಕಿಂ, ಗುಣ್ಗುಣತ್ ರಾವ್ಪಾಸಾರ್ಕಿಂ. ಪೂಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಚಡ್ ಭಾವ್ಲೆಂ ತೆಂ ತ್ಯಾ ದಿಸಾಚೆ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಚೆಂ ಸೂತ್ರನಿವೇದನ್. ಹೆಂ ನಿವೇದನ್ ಕರೂಂಕ್ ಬಶಿಲ್ಲೆ ಖಾಸಾ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್. ತಾಂಚೊ ತೊ ಆವಾಜ್, ತಾಂಚೆಂ ತೆಂ ವ್ಹಾಂವ್ತೆಂ ಉಲೊವ್ಪ್, ಸುತ್ರಾಂ ಎಕಾಮೆಕಾಂಕ್ ಜೊಡೀತ್ ನಿವೇದನ್ ಕರಪ್, ಆನಿ ನಿವೇದನಾಚೆ ಮದೀಂಚ್ ಆಪ್ಲ್ಯೊ ಕವಿತಾ ವಾಚೂನ್ ದಾಖೊವ್ಪ್, ತಾಂತೂನ್ ಮದಿಂ ಮದಿಂ ಲೊಕಾಂಕ್ ಜಿಕುನ್ ಧರ್‍ಪಾಸಾರ್ಕೆ ಲ್ಹಾನ್ಶೆ ವಿನೊದ್ ಸಾಂಗಪ್... ಸಗ್ಳೆಂಚ್ ಮನ್ ಭಾಳೊವ್ಪಾಸಾರ್ಕೆಂ ಆಸ್ಲೆಂ. ತಾಣಿಂ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯೊ ಕವಿತಾ ವಾ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ ಗಿತಾಂ ಮನಾಕ್ ಖೂಬ್ ಭಾವ್ಲಿಂ. ಪೂಣ್ ಮಂಗ್ಳೂರಿ ಶೈಲೀಂತಲಿಂ ಸಗ್ಳೀಂಚ್ ಉತ್ರಾಂ ಸಮ್ಜೂಂಕ್ ಯೆತಾಲಿಂ ಅಶೆಂ ಜಾಯ್ನಾಸಲೆಂ. ಗೀತ್ ತೊಂಡ್ಪಾಠ್ ಜಾತಾಲೆಂ. ಪೂಣ್ ಕಾಂಯ್ ಉತ್ರಾಂ ಸಮ್ಜೂಂಕ್ ಕಠೀಣ್ ವತಾಲಿಂ. ನಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣೀಂತ್ ಜರಿ ಫರಕ್ ನಾಸ್ಲೊ ತರಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಉಚ್ಚಾರಾಂತ್ ಆನಿ ಬರೊವ್ಪಾಚೆ ಶೈಲೀಂತ್ ಮಾತ್ಸೊ ಫರಕ್ ಆಸ್ಲೊಚ್. ತಿ ಕಾರ್ಯಾವಳ್ ಸೊಂಪ್ತಕಚ್ ಹಾಂವೆಂ ಪಪ್ಪಾ ಬರೊಬರ್ ವಚೂನ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಕ್ ಮೆಳೂನ್ ತಾಂಕಾಂ ಹಾತ್ ದಿಲೊ. ಪೂಣ್ ತೆನ್ನಾಯ್ ಕಾಂಯ್ ಉಲಯ್ಲೆಂ ನಾ.

ತೆ ಸಾಂಜೆ ‘ಮಾಂಡ್ ಸೊಬಾಣ್’ ಪಂಗ್ಡಾನ್ ಲೊಹಿಯಾ ಮೈದಾನ್ ಗಾಜಯ್ಲೆಂ, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹೊಂವಾಳ್ ಗಿತಾಂನಿ ಮಡ್ಗಾಂವ್ ಗಡ್ಗಡಾಯಲೆಂ. ವಚತ್ ಥಂಯ್ ಮಾಂಡ್-ಸೊಬಾಣಾಚ್ಯೊ ತೊಖ್ಣಾಯೊ ಆಯ್ಕೂಂಕ್ ಮೆಳ್ಟಾಲ್ಯೊ. ಹ್ಯಾ ಗಿತಾಂಚ್ಯಾ ಕೆಸೆಟೀಂಚೊ ಖಪಯ್ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಖೂಬ್ ಜಾಲೊ. ಹಾಂವೆಂಯ್ ಎಕ್ ಕೆಸೆಟ್ ಘೆತಿಲ್ಲಿ ಆನಿ ಸಗ್ಳೊ ವೇಳ್ ಹಾಂವ್ ತಿಂ ಪದಾಂ ಆಯ್ಕತಾಲೆಂ. ಜಾಣೂನ್ ಘೆವ್ಪಾಚೊ ಯೆತ್ನ್ ಕರ್ತಾಲೆಂ ಆನಿ ಗಾಯ್ತಾಲೆಂಯ್. ತಾಂತ್ಲಿಂ ಚಡ್ಶಿಂ ಗಿತಾಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಆವ್ಡಿಲ್ಲಿಂ. ಪೂಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಗಾಂವ್ಕ್ ಆವಡ್ತಾಲಿಂ ತಿಂ ಗಿತಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ‘ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಪಾನ್’, ‘ರೊಜೀಬಾಯಕ್ ಕಾಪ್ಡಾಂ ನಾತ್’, ‘ಆಬೊಲ್ಯಾ ತುಜೊ ರಂಗ್ ಉಜೊ....’. ಮ್ಹಾಕಾ ಘಟ್ಟ್ ಯಾದ್ ಆಸಾ ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಬಾಬ್ ಕೆಣಿ ಹಾಂಗೆರ್ ಎಕೆ ಘರ್ಗುತಿ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಕ್ ಗೆಲ್ಲೆಕಡೆನ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂನಿ ಆಗ್ರೊ ಧರ್‍ಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಗಾವ್ಪಾಕ್ ಫುಡೆಂ ಸರ್ಲೆಂ. ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲಿಂ ಹಿಂ ಕಾಂಯ್ ಗಿತಾಂ ತೆನ್ನಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಪಾಠ್ ಆಸ್ಲಿಂ. ಮ್ಹಣ್ಟಕಚ್ ಹಾಂವೆಂ ‘ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಪಾನ್’ ಹೆಂ ಗೀತ್ ಗಾಯ್ಲೆಂ. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಇಲೆಸಾಂವಾಚೊ ಬೊವಾಳ್ ಚಲಿಲ್ಲೊ ಆನಿ ಹೆಂ ಗೀತ್ ಮತದಾನಾ ಸಂಬಂದಾನಚ್ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ಖೂಬ್ ಭಾವ್ಲೆಂ. ಥಂಯ್ ತ್ಯಾ ದಿಸಾ ಖೂಬ್ ಲೋಕ್ ಜಮಿಲ್ಲೊ ಆನಿ ತಾತೂಂತ್  ಬಶಿಲ್ಲೆ ಆಸ್ಲೆ ಪುರುಷೊತ್ತಮಬಾಬ್ (ಭಾಉ) ಕಾಕೊಡ್ಕಾರ್. ತಾಂಣಿ ಉಠೂನ್ ಯೇವ್ನ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮಾಥ್ಯಾರ್ ಹಾತ್ ದವರ್‍ಲೊ ಆನಿ ಮುದ್ದಮ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ ‘ಬಾಯ್, ತುಂವೆಂ ಹೆಂ ಗೀತ್ ಖೂಬ್ ಬರೆಂ ಗಾಯ್ಲೆಂ. ಹಾಂವೆಂ ಹೆಂ ಗೀತ್ ಪಯ್ಲಿಂ ಕೆನ್ನಾಚ್ ಆಯ್ಕೂಂಕ್ ನಾಸ್ಲೆಂ. ತುಂವೆಂ ಖಂಯ್ ಆಯ್ಕಲೆಂ ಹೆಂ?’

‘ಹೆಂ ಗೀತ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲೆಂ’. ಖೊಶಿ ಜಾವ್ನ್ ಹಾಂವೆಂ ಜಾಪ್ ದಿಲಿ. ತೊಖ್ಣಾಯ್ ಕೊಣಾಕ್ ಆವಡ್ನಾ? ಪೂಣ್ ತ್ಯಾ ದೀಸಾ ಮ್ಹಜಿ ತೊಖ್ಣಾಯ್ ಜಾಲ್ಲಿ ತಿ ತ್ಯಾ ಗಿತಾ ಖಾತೀರ್. ತ್ಯಾ ಗಿತಾಚ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂಖಾತೀರ್.... ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಖಾತೀರ್. ತಾಚೆ ಫಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ತೆಂಚ್ ಗೀತ್ ಹಾಂವೆಂ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಂನಿ ಗಾಯ್ಲೆಂ. ಮ್ಹಾಕಾಯ್ ತೆಂ ಸಾದರ್ ಕರ್ಪಾಕ್ ಆವ್ಡೂಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೆಂ.
         
ಲೋಹಿಯಾ ಮೈದಾನಾಚೆರ್ ಸಾದರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಗಿತಾಂತ್ ಆನ್ಯೆಕ್ ಏಕ್ ಗೀತ್ ಆಸ್ಲೆಂ, ಜೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಮನಾಸಾವ್ನ್ ಆವ್ಡಿಲ್ಲೆಂ. ಪೂಣಾ ತಾಚಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಾರ್ಕಿಂ ಸಮ್ಜನಾಸಲಿಂ. ‘ರಾತ್ ರಾತ್ ರಡ್ಲಾಂ.. ಆಕಾಂತಾಂತ್ ಪಡ್ಲಾಂ...’ಅಶೆಂ ಆಸ್ಲೆಂ ತೆಂ ಗೀತ್. ಗುಣ್ಗುಣ್ತಾನಾ ಅದ್ಮಾಸಾನ್ ತುಟ್ಕಿಂ ಫುಟ್ಕಿಂ ಉತ್ರಾಂ ನಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಲಾಗಿಂ ದಿಸ್ಪಿ ಉತ್ರಾಂ ಅದ್ಮಾಸಾನ್ ಘಾಲೂನ್ ಹಾಂವ್ ತೆಂ ಗೀತ್ ಗುಣ್ಗುಣ್ತಾಲೆಂ. ಪೂಣ್ ಗೀತ್ ಆವ್ಡೂನಯ್ ಸಾರ್ಕಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಸಾಂಪ್ಡನಾತ್ ಮ್ಹೂಣ್ ಹಾಂವ್ ಅಸ್ವಸ್ಥ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗಿಲ್ಲೆಂ. ಗಾಂವ್ಕ್ ತರ್ ಜಾಯ್ ಆನಿ ಉತ್ರಾಂ ಜರ್ ಸಾರ್ಕಿಂ ಸಮ್ಜನಾತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಕರ್ಚೆಂ ತರಿ ಕಿತೆಂ? ತ್ಯಾ ದಿಸಾ ಹಾಂವೆಂ ಥಾರಾಯ್ಲೆಂ, ಕವಿತೆಚಿ ಏಕ್ ಪ್ರತ್ ಕವಿ ಕಡೆನಚ್ ಮಾಗ್ಚಿ. ಥಾರಾಯಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಮಾಣ್ ಹಾಂವೆಂ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಕ್ ಚೀಟ್ ಬರೊಂವ್ಕ್ ಘೆತ್ಲಿ ಖರಿ, ಪೂಣ್ ಎಕಾರ್ ಏಕ್ ಪ್ರಸ್ನ್ ಉಪ್ರಾಸೂಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೆಂ. ವಳಖ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಖರಿ, ಪೂಣ್ ಆತಾಂ ತೆ ವಳ್ಖತ್ ಕಾಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ? ಯಾದ್ ಆಸತ್ ಕಾಯ್ ಮ್ಹಜಿ? ದೀತ್ ಕಾಯ್ ಜಾಪ್? ಇತ್ಲೆ ವ್ಹಡ್ಲೆ ಕವಿ, ಚಿಟ್ಯೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಕವಿತೆಚಿ ಪ್ರತ್ ಧಾಡತ್ ಕಾಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ? ಪೂಣ್ ಹಾಂವೆಂ ಚೀಟ್ ಬರೊವ್ನ್ ಪೊಸ್ಟ್ ಕೆಲೀಚ್.

ಚಡ್ ಖೊಸ್ ಭೊಗ್ಲಿ ಜೆನ್ನಾ ಮ್ಹಜೆ ಚಿಟ್ಯೆಕ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಂಲಿ ಜಾಪ್ ಆಯ್ಲಿ. ತಾಂಚೆಂ ಬರೊವ್ಪ್ ಖರೆಂಚ್ ಒಡ್ಲಾಯ್ಣೆಂ. ಸುಪುಲ್ಲಿ ಚೀಟ್ ಖರಿ ಪೂಣ್ ತಾತೂಂತ್ ಅಪುರ್ಬಾಯ್ ಆಸ್ಲಿ, ತೊಖ್ಣಾಯ್ ಆಸ್ಲಿ, ಲಕ್ತುಬಾಯ್ ಆಸ್ಲಿ. ಹಾಂವೆಂ ಚೀಟ್ ಬರಯ್ಲಿ ಮ್ಹೂಣ್ ಖೂಬ್ ಖೊಶಿ ಜಾಲ್ಲಿ ತಾಂಕಾಂ. ಪೂಣ್ ‘ರಾತ್ ರಾತ್ ರಡ್ಲಾಂ .. ಆಕಾಂತಾಂತ್ ಪಡ್ಲಾಂ ’ ಹೆ ಕವಿತೆಚಿ ಪ್ರತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹಾಚೆಂ ಅಜಾಪ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ ತಾಂಕಾಂ. ‘ಹೆ ಪಿರಾಯೆಚೆರ್ ರಾತ್ ರಾತ್ ರಡ್ಚಿ ಕವಿತಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್?’ ಖರೆಂ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ತಿ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಇತ್ಲಿ ಭಾವಿಲ್ಲಿ ಹೆಂ ಹಾಂವಯ್ ನಕ್ಳೊ. ತ್ಯಾ ದಿಸಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಆನೀಕ್ ಏಕ್ ಜಾಣೀವ್ ಜಾಲಿ ತಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಖಂಯ್ಚೆಂಯ್ ಗೀತ್ ಆಯ್ಕತನಾ ಹಾಂವ್ ಸದಾಂಚ್ ತ್ಯಾ ಗಿತಾಚಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಬಾರೀಕಸಾಣೆನ್ ಆಯ್ಕತಾಲೆಂ. ಮ್ಹಜೆಂ ಲಕ್ಷ್ ಅರ್ಥ್ ಸೊದೂನ್ ಕಾಡ್ಪಾಚೆರ್ ಚಡ್ ಆಸ್ತಾಲೆಂ. ಆನಿ ಅರ್ಥ್ ಆವಡ್ಲೊ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ತೆಂ ಗೀತ್ ಅದೀಕ್ ಭಾವ್ತಾಲೆಂ. ತೆನ್ನಾಚ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾಂತಲೆಂ ಕವೀಮನ್ ಜಲ್ಮಾಕ್ ಯೆಂವ್ಚಿ ವಾಟ್ ಪಳಯ್ತಾಲೆಂ ಜಾಂವ್ಯೆತ್. ತೆ ಚಿಟ್ಯೆಂತ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ತಿ ಕವಿತಾ ಸ್ವತಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಹಾತಾನ್ ಬರೊವ್ನ್ ಧಾಡಿಲ್ಲಿ. ತಾಂಚ್ಯಾ ಲೆಟರ್‌ಹೆಡಾರ್ ತಿ ಚೀಟ್ ಆನಿ ಚಿಟ್ಯೆಚೆ ಫಾಟ್ಲೆವಟೆನ್ ಕವಿತಾ. ಕಿತ್ಲೆಂ ಸುಂದರ್ ತೆಂ ಲೆಟರ್ ಹೆಡ್! ತಾಂಚ್ಯಾ ‘ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಾನ್’ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾವಿಶಿಂ ಹಾಂವೆಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲೆಂ. ಪೂಣ್ ಲೆಟರ್ ಹೆಡಾರಯ್ ಸೊಂಸೊ ಆನಿ ತಾಚೆ ವ್ಹಡ್ಲೆ ಕಾನ್ ಆಸಾತ್ ಹೆಂ ಹಾಂವೆಂ ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಲಕ್ಷಾಂತ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ನಾಸ್ಲೆಂ. ತೆಂ ಹಾಲೀಂಚ್ ಪರ್ತೆಂ ಪತ್ರ್ ಚಾಳೂಂಕ್ ಘೆತ್ಲೆಂ ತೆನ್ನಾ ಲಕ್ಷಾಂತ್ ಆಯ್ಲೆಂ.

‘ತುಜೆಂ ಪತ್ರ್ ವಾಚೂನ್, ತೊಂಡಾವೆಲ್ಯಾ ಮಿರಿಯಾಂಕ್ ಫೆರ್ರ್ (ಇಸ್ತ್ರಿ) ಮಾರೂನ್ ತ್ಯೊ ಪುಸೂನ್ ಕಾಡ್ಚ್ಯೊಶೊ ಜಾತಾ’. ಹ್ಯಾ ತಾಂಚ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ತೊಂಡಾರ್ ಏಕ್ ಮಂದ್ ಹಾಂಸೊ ಫುಲಯ್ಲೊ. ‘ದುಸ್ರೆಂ ಕಾಂಯ್ ಜಮನಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ತುಜಿ ಚೀಟ್ ಉಶ್ಯಾಪೊಂದಾ ದವ್ರೂನ್ ಕಾಂಯ್ ದೀಸ್ ನ್ಹಿದನ್.’ ತ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂತ್ ಕಿತ್ಲೆಂ ಆಪ್ಲೆಂಪಣ್ ಆಸ್ಲೆಂ! ಕಿತ್ಲೊ ಮೋಗ್ ಆಸ್ಲೊ ಆನಿ ಕಿತ್ಲೆಂ ಕೌತೂಕ್!
         
ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಮುದ್ದಮ್ ಮ್ಹಜೆ ಚಿಟ್ಯೆಚಿ ಜಾಪ್ ಆನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಜಾಯ್ ಆಶಿಲ್ಲಿ ತಾಂಚಿ ಕವಿತಾ ಧಾಡ್ಲಿ ಮ್ಹೂಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಖೂಬಚ್ ಖೊಸ್ ಭೊಗಿಲ್ಲಿ ಆನಿ ಮ್ಹಣುನಚ್ ‘ದೇವ್ ಬರೆಂ ಕರುಂ’ ಮ್ಹಣ್ಚೆಖಾತೀರ್ ತಾಂಕಾ ಆನೀಕ್ ಏಕ್ ಚೀಟ್ ಬರಯ್ಲಿ.       

ತೆ ಚಿಟ್ಯೆಚೆ ಜಾಪೆಂತ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಆಪ್ಣಾಲಿ ಫುಡ್ಲಿ ಪಯ್ಲಿ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಧಾಡೀನ್ ದಿಸ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹೂಣ್ ಮುದ್ದಮ್ ಸಾಂಗಿಲ್ಲೆಂ...‘ಜಾಪ್ ಬರಯ್ತನಾ, ಪಯ್ಲಿ ಬರಯಿಲ್ಲಿ ಕವಿತಾ ತುಕಾ ಧಾಡೀನ್ ಮ್ಹೂಣ್ ರಾಬ್ಲೊಂ. ಜಮ್ಲೆಂ ನಾ. ಹ್ಯಾ ನಂತರ್ ಪಯ್ಲಿ ಕವಿತಾ ಹಾಂವ್ ಬರೊವ್ನ್ ಕಾಡೀನ್ ತಾಜಿ ಪಯ್ಲಿ ಪ್ರತ್ ತುಕಾ ಧಾಡ್ಟಾಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್, ಪಯ್ಸ್ ತರೀಯ್ ಏಕ್ ರಸೀಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಬರೆಂ ಮಾಗತ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣೂನ್.’ ತಾಂಕಾಂ ಅಶೆಂ ದಿಸ್ಲೆಂ ತಾಂತೂತಚ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಗ್ಳೆಂ ಮೆಳ್ಳೆಂ.
         
ಗೊಂಯ್ಚೊ ತಾಂಕಾಂ ಖೂಬ್ ಮೋಗ್ ಆನಿ ತೊಯ್ ತೆ ಚೀಟ್ಯೆಂತ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಂನಿ ಉಕ್ತಾಯ್ಲ್ಲೊ. ‘ಗೊಂಯಾಂತ್ ರಾವ್ಪಾಕ್ ಆನೀಕ್ ಏಕ್ ಠಿಕಾಣೊ ಜಾಲೊ. ಗೊಂಯಾ ಪಾವ್ತಾ ತರ್ ತುಮ್ಗೆರ್ ಯೆತಾಂ. ಸೊಲ್‌ ಕಡಿ ದಿಲ್ಯಾರ್ ಜಾಲಿ. ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಸೊಲ್‌ಕಡಿಯೆಚ್ಯಾ ಮೊಗಾಂತ್ ಪಡ್ಲಾಂ. ಪೂಣ್ ಆತಾಂ ಸಾಠಾಂನಿ ವಯ್ ಜಾಲ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಚೆ ಕಾಂಯ್ ಸಾಂಗು ಯೆನಾ. ತುಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಸೊಲ್‌ಕಡಿ ದಿತ್ಲೆಂ ಮ್ಹೂಣ್ ಹಾಂವ್ ಗೊಂಯಾ ಯೆವ್ಪಾಕ್ ಜಾಯ್ತ್ ಅಶೆಂ ಕಾಂಯ್ ನಾ’. ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಹ್ಯಾ ಮೆಜ್ಕ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂನಿ ಖೂಬ್ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗಿಲ್ಲೆಂ ಖರೆಂ. ಪೂಣ್ ಘಡ್ಯೆ ಹಾಂವ್ ಸಮ್ಜಲೆಂಚ್ ನಾ. ತಾಣಿಂ ಬರಯಿಲ್ಲೆಂ ಖರೆಂ ಜಾಲೆಂ. ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಪರ್ತೆ ಗೊಂಯಾಂ ಯೆಂವ್ಕ್ ಪಾವ್ಲೆಚ್ ನಾ. ಆಪ್ಲೆ ಕವಿತೆಚಿ ಪಯ್ಲಿ ಪ್ರತ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಧಾಡ್ಟಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಉತರ್ ದಿಲ್ಲೆಂ ತಾಣಿಂ ಮ್ಹಾಕಾ. ಪೂಣ್ ತಿ ಮ್ಹಜೆಮೆರೆನ್ ಕೆನ್ನಾ ಪಾವ್ಲಿ ನಾ. ಘಡ್ಯೆ ತೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತಾಣಿಂ ನವಿ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ಲೀಚ್ ನಾ ಜಾಯ್ತ್. ತಾಚೆ ಫಾಟ್ಲ್ಯ್ಯಾನ್ ಹಾಂವೆಂ ಬರಯಿಲ್ಲೆ ಚಿಟ್ಯೆಕಯ್ ಜಾಪ್ ಆಯ್ಲಿ ನಾ. ಆಯ್ಲೊ ತೊ ಏಕ್ ಸಂದೆಶ್- ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಸಂವ್ಸಾರಾಕ್ ಅಂತರಲ್ಲ್ಯಾಚೊ. 

ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಬರೊ ನಾ ಮ್ಹಣ್ಪಾಚೆಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲೆಂ. ಪೂಣ್ ಅಸೊ ಫಟೊವ್ನ್ ವಚತ್ ಅಶೆಂ ಮಾತ್ತ್ ಧರೂಂಕ್ ನಾಸ್ಲೆಂ. ಖೂಬ್ ವಾಯ್ಟ್ ದಿಸ್ಲೆಂ. ಚಿಟ್ಯೆಂತ್ಲ್ಯಾನಚ್ ಖರೆಂ, ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾ ಕಡೆನ್ ಏಕ್ ನಾತೆಂ ತಯಾರ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ. ತೆಂ ಚಾಲು ದವರ್‍ಪಾಚೆಂ ಆಸ್ಲೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ. ಪೂಣ್ ತಶೆಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪಾವ್ಲೆಂ ನಾ. ಭೊವ್ ಮೊಲಾದೀಕ್ ದೋನ್ ಚಿಟಿ ಮಾತ್ ಮ್ಹಜೆ ಕಡೆನ್ ಸದಾಂ ಖಾತೀರ್ ಉರ್ಲ್ಯೊ. ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾನ್ ಸ್ವತಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಹಾತಾನ್ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯೊ.

ಆಯ್ಜ್ ಜೆನ್ನಾ ಕೆನ್ನಾ ತ್ಯೊ ಚಿಟಿ ವಾಚೂಂಕ್ ಘೆತಾಂ ತೆನ್ನಾ ತೆನ್ನಾ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ದೊಳ್ಯಾಂ ಮುಖಾರ್ ಉಬೊ ಜಾತಾ. ಮೆಲ್ವಿನ್ ಬಾಬಾ ಕಡೆನ್ ಉಲಯ್ತಾಂ ತೆನ್ನಾಯ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬಾಲಿ ಖಬರ್ ಆಯ್ಲೆ ಬಗರ್ ರಾವನಾ. ತಾಂಗೆಲೆಂ ಖಂಯ್ಚೆಂಯ್ ಗೀತ್ ಆಯ್ಕತಾಂ ವಾ ಕವನಾಂ ವಾಚ್ತಾಂ ತೆನ್ನಾ ಆಜಯ್ ತಿಂ ತಿತ್ಲೀಂಚ್ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಭಾವ್ತಾತ್. 61 ವರ್ಸಾಂಚೆ ಪಿರಾಯೆರ್ ಚಾಫ್ರಾಬಾಬ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಸೊಡೂನ್ ಗೆಲೊ. ಖೂಬ್ ಬೆಗೀನ್ ಗೆಲೊ. ಆಪ್ಲಿ ಪುಂಜಿ ಆಮ್ಚೆ ಸುವಾದೀನ್ ಕರೂನ್ ಗೆಲೊ. ಆಮ್ಚೆ ಖಾತೀರ್ ತೊ ಅಜ್ರಂವರ್ ಜಾಲೊ.
 
          ರಾತ್ ರಾತ್ ರಡ್ಲಾಂ, ಆಕಾಂತಾಂತ್ ಪಡ್ಲಾಂ
          ಮಳ್ಬಾವೆಲೆಂ ನಖೆತ್ರ್ ಮ್ಹಜೆಂ ಖಂಯ್ಸರ್ ತರಿ ಝಡ್ಲಾಂ.
 

ಹೆಂ ತಾಚೆಂ ಗೀತ್ ಆತಾಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಂತ್ ಘರ್ ಕರೂನ್ ಬಸ್ಲಾಂ. ಸದಾಂಖಾತೀರ್.

(ಸೂಚನ್: ಹೊ ಲೇಖ್ ಹ್ಯಾ ಆದಿಂ ’ಬಿಂಬ್’ ಮಾಸಿಕಾಚೆರ್ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲಾ)

 

 

 

 


 

ರೂಪಾಲಿ ಮಾವ್ಜೊ ಕೀರ್ತನಿಚ್ಯಾ ಪಾನಾಕ್ ಭೆಟ್ ದಿಯಾ

ಚಾಫ್ರಾ ದೆಕೊಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಮಾನಾಕ್ ಭೆಟಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾನಾಕ್ ಭೆಟ್ ದಿಯಾ

चाफ्राली ती मोलादीक चीट : रुपाली मावजो किर्तनी

पप्पा वांगडा म्हाका कोंकणी परिशदांक, कोंकणी सम्मेलनांक, कोंकणीच्या खंयच्याय कार्यावळींक वचपाक खूब आवडटालें. नव्यो वळखी जाताल्यो तशेंच नवे नवे विचार आयकूंक मेळटाले. हांवय केन्नाय लेखनाकडेन वळत अशें मात म्हाका दिसूंक नासलें.

मंगळूरच्या शाराविशीं आयकल्लेंच, चड करून उल्ल्हास बुयांवाल्या ‘मंगळूराच्या शारांत’ ह्या गितांतल्यान. पूण मंगळूकारांचें लेखन, तांची कवनां, गितां आयकूंक पावलें तें मात असल्या कोंकणी संम्मेलनानींच.

अशेच एके कोंकणी परिशदेक वळख जाली ती मंगळूरचे नामनेचे कवी चा.फ्रा.डीकोस्टा हांची. कवी चार्लस फ्रान्सीस डी कोस्टा हांकां सगळे चाफ्रा डी कोस्टा म्हणुनच उल्लेखताले, आनी म्हणटालेय चाफ्राबाब. तांचें नम्रतायेचें उलोवप कोणाच्याय मनाक ओड लावपासारकेंच आसलें. आनी तांचें तें कवितावाचन, वाचचेपयलीं थोडक्या उतरांनी मांडिल्लो कवितेचो सार, तें निवेदन आयकतच रावन दिसपासारकें. हांव तेन्ना घडये इकरावेक वा बारावेक आसूंये. कवितेंतल्या एक एक उतराचें मोल कितलें पेजाद आसता तें म्हाका चाफ्राबाबाल्यो कविता आयकतकच कळूपाक लागलें. तशें गोंयच्या म्हान कवींच्यो कविता हांवें आयकल्ल्योच आनी वाचिल्ल्योय. बाकीबाब बोरकार, मनोहरराय सरदेसाय हांच्यो कविता म्हाका प्रभावीत करत आयिल्ल्यो. पूण चाफ्राबाबाले वाचपाचे तरेंत एक वेगळेंपण आसलें.                   

तशें दर एक कवीचें एक आपलें अशें खाशेलेपण आसता. चाफ्राबाबाल्या कवितांनी मात हांव भोव भारावन गेल्लें. कवितेची आवड म्हाका तेन्नाच लागली आनी मन कवितेचे दिकेन ओडटा हाचीय जाणीव जावंक लागली.

एका वर्सा साहित्य संमेलनाचो अध्यक्ष म्हजो पप्पा आसलो. थंयच म्हजी वळख कवी मेल्वीन रोद्रिगीस आनी लेसली लुईस हांचेकडेन जाली. चाफ्राबाबाकडेनय पप्पान म्हजी वळख करून दिली. म्हजे आवडीचो कवी हो. पूण तांच्यो कविता म्हाका मनापासून आवडटात हें हांव तेन्ना तांकां सांगूंक फाटीं फुडें जाल्लें. फुडल्या एका सम्मेलनांतलीं पप्पाचीं उतरांय म्हाका घट्ट याद आसात. पप्पान चाफ्राबाब हांका उल्लेखून म्हणिल्लें- ‘मंगळूर आनी गोंयचें मदीं काळी न्हंयेचेर पूल बांदून जावचे पयलीं तो चाफ्राबाबान बांदला- साहित्याच्या मळार’. सामकें खरें! म्हजे पिरायेच्या सगल्या साहित्य मोगींक चाफ्राबाब खूब मानवल्लो.

ताचे उपरांत परत एकदां चाफ्राबाबांक मेळपाची संद मेळ्ळी ती गोंयां जाल्ल्या मंगळूरच्या  ‘मांड सोबाण’ ह्या पंगडान सादर केल्ल्या गितांचे कार्यावळींत. मडगांवच्या लोहिया मैदानाचेर घडोवन हाडिल्ले हे कार्यावळींत मंगळूरचे गायक, वादक, कवी सगलेच आसले. एका परस एक गितां थंय ह्या पंगडान सादर केल्लीं. अशीं गितां जीं कोणाल्याय ओंठांर नाचपासारकीं, गुणगुणत रावपासारकीं. पूण म्हाका चड भावलें तें त्या दिसाचे कार्यावळीचें सुत्रनिवेदन. हें निवेदन करूंक बशिल्ले खासा चाफ्राबाब. तांचो तो भारदस्त आवाज, तांचें तें व्हांवतें उलोवप, सुत्रां एकमेकांक जोडीत निवेदन करप, आनी निवेदनाचे मदींच आपल्यो कविता वाचून दाखोवप, तांतून मदीं मदीं लोकांक जिकून धरपासारके ल्हानशे विनोद सांगप... सगळेंच मन भाळोवपासारकें आसलें. ताणीं बरयिल्ल्यो कविता वा सादर केल्लीं गितां मनाक खूब भावलीं. पूण मंगळूरी शैलींतलीं सगळींच उतरां समजूंक येतालीं अशें जायनासलें. गीत तोंडपाठ जातालें. पूण कांय उतरां समजूंक कठीण वतालीं. ना म्हळ्यार कोंकणींत जरी फरक नासलो तरी तांच्या उच्चारांत आनी बरोवपाचे शैलींत मातसो फरक आसलोच. ती कार्यावळ सोंपतकच हांवें पप्पा बरोबर वचून चाफ्राबाबाक मेळून तांका हात दिलो. पूण तेन्नाय कांय उलयलें ना.

ते सांजे ‘मांड सोबाण’ पंगडान लोहिया मैदान गाजयलें, आपल्या म्होंवाळ गितांनी मडगांव गडगडायलें. वचत थंय मांड-सोबाणाच्यो तोखणायो आयकूंक मेळाटाल्यो. ह्या गितांच्या कॅसेटींचो खपय गोंयांत खूब जालो. हांवेंय एक कॅसेट घेतिल्ली आनी सगळो वेळ हांवय तीं पदां आयकतालें. जाणून घेवपाचो येत्न करतालें आनी गायतालेंय. तांतलीं चडशीं गितां म्हाका आवडिल्लीं. पूण म्हाका गावंक आवडटालीं तीं गितां म्हळ्यार ‘टिक टिक पान’, ‘रोजीबायक कापडां नात’, ‘आबोल्या तुजो रंग उजो....’. म्हाका घट्ट याद आसा चंद्रकांत बाब केणी हांगेर एके घरगुती कार्यावळीक गेल्लेकडेन सगल्यांनी आगरो धरलो म्हूण हांव गावपाक फुडें सरलें. चाफ्राबाबालीं हीं कांय गितां तेन्ना म्हाका पाठ आसलीं. म्हणटकच हांवें ‘टिक टिक पान’ हें गीत गायलें. त्या वेळार इलेसांवाचो बोवाळ चलिल्लो आनी हें गीत मतदाना संबंदानच आशिल्ल्यान सगल्यांक खूब भावलें. थंय त्या दिसा खूब लोक जमिल्लो आनी तातूंत  बशिल्ले आसले पुरुषोत्तमबाब (भाऊ) काकोडकार. ताणी उठून येवन म्हज्या माथ्यार हात दवरलो आमी मुद्दम सांगलें ‘बाय, तुंवें हें गीत खूब बरें गायलें. हांवें हें गीत पयलीं केन्नाच आयकूंक नासलें. तुंवें खंय आयकलें हें?’

‘हें गीत चाफ्राबाबालें’. खोशी जावन हांवें जाप दिली. तोखणाय कोणाक आवडना? पूण त्या दीसा म्हजी तोखणाय जाल्ली ती त्या गिता खातीर. त्या गिताच्या उतरांखातीर.... चाफ्राबाबाखातीर. ताचे फाटल्यान तेंच गीत हांवें वेगवेगळ्या कार्यावळींनीं गायलें. म्हाकाय तें सादर करपाक आवडूंक लागलें.
         
लोहिया मैदानाचेर सादर केल्ल्या गितांत आन्येक एक गीत आसलें, जें म्हाका मनासावन आवडिल्लें. पूणा ताचीं उतरां म्हाका सारकीं समजनासलीं. ‘रात रात रडलां.. आकांतात पडलां...’अशें आसलें तें गीत. गुणगुणटना अदमासान तुटकीं फुटकीं उतरां ना जाल्यार लागीं दिसपी उतरां अदमासान घालून हांव तें गीत गुणगुणटालें. पूण गीत आवडूनय सारकीं उतरां सांपडनात म्हूण हांव अस्वस्थ जावंक लागिल्लें. गावंक तर जाय आनी उतरां जर सारकीं समजनात जाल्यार करचें तरी कितें? त्या दिसा हांवें थारायलें, कवितेची एक प्रत कवी कडेनच मागची. थारायल्ले प्रमाण हांवें चाफ्राबाबाक चीट बरोवंक घेतली खरी, पूण एकार एक प्रस्न उपरासूंक लागलें. वळख जाल्ली खरी, पूण आतां ते वळखत काय म्हाका? याद आसत काय म्हजी? दीत काय जाप? इतले व्हडले कवी, चिटयेंतल्यान कवितेची प्रत धाडत काय म्हाका? पूण हांवें चीट बरोवन पोस्ट केलीच.


चाफ्रान रूपालीक बरयल्ली चीट

चड खोस भोगली जेन्ना म्हजे चिटयेक चाफ्राबाबांली जाप आयली. तांचें बरोवप खरेंच ओडलायणें. सुपुल्ली चीट खरी पूण तातूंत अपुरबाय आसली, तोखणाय आसली, लक्तुबाय आसली. हांवें चीट बरयली म्हूण खूब खोशी जाल्ली तांका. पूण ‘रात रात रडलां .. आकांतात पडलां ’ हे कवितेची प्रत कित्याक हाचें अजाप जाल्लें तांकां. ‘हे पिरायेचेर रात रात रडची कविता कित्याक?’ खरें सांगचें जाल्यार कित्याक ती कविता म्हाका इतली भाविल्ली हें हांवय नकळो. त्या दिसा म्हाका आनीक एक जाणीव जाली ती म्हळ्यार खंयचेंय गीत आयकतना हांव सदांच त्या गिताचीं उतरां बारीकसाणेन आयकतालें. म्हजें लक्ष अर्थ सोदून काडपाचेर चड आसतालें. आनी अर्थ आवडलो जाल्यार म्हाका तें गीत अदीक भावतालें. तेन्नाच म्हज्यांतलें कवीमन जल्माक येवची वाट पळयतालें जावंये. ते चिटयेंत चाफ्राबाबान म्हाका ती कविता स्वता आपल्या हातान बरोवन धाडिल्ली. तांच्या लॅटरहेडार ती चीट आनी चिटयेचे फाटलेवटेन कविता. कितलें सुंदर तें लॅटर हेड! तांच्या ‘सोंशाचे कान’ ह्या पुस्तकाविशीं हांवें आयकल्लें. पूण लॅटर हेडारय सोंसो आनी ताचे व्हडले कान आसात हें हांवें त्या वेळार लक्षांत घेवंक नासलें. तें हालींच परतें पत्र चाळूंक घेतलें तेन्ना लक्षांत आयलें.

‘तुजें पत्र वाचून, तोंडावेल्या मिरयांक फेर्र मारून त्यो पुसून काडच्यो शो जाता’. ह्या तांच्या उतरांनी म्हज्या तोंडार एक मंद हांसो फुलयलो. ‘दुसरें कांय जमना जाल्यार तुजी चीट उश्यापोंदा दवरून कांय दीस न्हिदन.’ त्या बरपांत कितलें आपलेंपण आसलें! कितलो मोग आसलो आनी कितलें कौतूक!
         
चाफ्राबाबान मुद्दम म्हजे चिटयेची जाप आनी म्हाका जाय आशिल्ली तांची कविता धाडली म्हूण म्हाका खुबच खोस भोगिल्ली आनी म्हणुनच ‘देव बरें करूं’ म्हणचेखातीर तांका आनीक एक चीट बरयली.       

ते चिटयेचे जापेंत चाफ्राबाबान आपणाली फुडली पयली कविता म्हाका धाडीन दिसल्या म्हूण मुद्दम सांगिल्लें...‘जाप बरयतना, पयली बरयल्ली कविता तुका धाडीन म्हूण राबलों. जमलें ना. ह्या नंतर पयली कविता हांव बरोवन काडीन ताजी पयली प्रत तुका धाडटां. कित्याक, पयस तरीय एक रसीक म्हाका बरें मागत आसा म्हणून.’ तांका अशें दिसलें तांतूतच म्हाका सगलें मेळ्ळें. 
         
गोंयचो तांकां खूब मोग आनी तोय ते चीटयेंत चाफ्राबाबांनीं उक्तायल्लो. ‘गोंयांत रावपाक आनीक एक ठिकाणो जालो. गोंया पावता तर तुमगेर येतां. सोलकडी दिल्यार जाली. गोंयच्या सोलकडेच्या मोगांत पडलां. पूण आतां साठानी वय जाल्या मनशाचे कांय सांगू येना. तूं म्हाका सोलकडी दितले म्हूण हांव गोंया येवपाक जायत अशें कांय ना’. चाफ्राबाबान ह्या मेजक्या उतरांनी खूब कितें सांगिल्लें खरें. पूण घडये हांवच समजलें ना. ताणीं बरयिल्लें खरें जालें. चाफ्राबाब परते गोंयां येवंक पावलेच ना. आपले कवितेची पयली प्रत म्हाका धाडटां म्हूण उतर दिल्लें ताणीं म्हाका. पूण ती म्हजेमेरेन केन्ना पावली ना. घडये ते उपरांत ताणीं नवी कविता बरयलीच ना जायत. ताचे फाटल्य्यान हांवें बरयिल्ले चिटयेकय जाप आयली ना. आयलो तो एक संदेश- चाफ्राबाब संवसाराक अंतरल्याचो.

चाफ्राबाब बरो ना म्हणपाचें आयकल्लें. पूण असो फटोवन वचत अशें मात्त धरूंक नासलें. खूब वायट दिसलें. चिटयेंतल्यानच खरें, चाफ्राबाबा कडेन एक नातें तयार जाल्लें. तें चालू दवरपाचें आसलें म्हाका. पूण तशें जावंक पावलें ना. भोव मोलादीक दोन चिटी मात म्हजे कडेन सदां खातीर उरल्यो. चाफ्राबाबान स्वता आपल्या हातान बरयिल्ल्यॊ.

आयज जेन्ना केन्ना त्यो चिटी वाचूंक घेतां तेन्ना तेन्ना चाफ्राबाब दोळ्यां मुखार उबो जाता. मेल्वीनबाबा कडेन उलयतां तेन्नाय चाफ्राबाबाली खबर आयले बगर रावना. तांगेलें खंयचेंय गीत आयकतां वा कवनां वाचतां तेन्ना आजय तीं तितलींच काळजाक भावतात. ६१ वर्सांचे पिरायेर चाफ्राबाब आमकां सोडून गेलो. खूब बेगीन गेलो. आपली पुंजी आमचे सुवादीन करून गेलो. आमचे खातीर तो अज्रंवर जालो.
 
          रात रात रड्लां, आकांतांत पडलां
          मळबावेलें नखेत्र म्हजें खंयसर तरी झडलां.
 

हें ताचें गीत आतां म्हज्या काळजांत घर करून बसलां. सदांखातीर.

(सूचन: हो लेख ह्या आदीं ’बिम्ब’ मासिकाचेर पर्गट जाला)

 

 

 

 

 

रूपाली मावजो कीर्तनिच्या पानाक भेट दिया

चाफ्रा देकोस्ताच्या मानाक भेटयल्ल्या पानाक भेट दिया



Comment on this article

  • Concepta Alva, Mangalore

    Tue May 9, 2017

    Very touching article Bai Rupali. My day brightened with fond memories of Cha Fra Bab.

  • Philomena Samfrancisco, Mumbai

    Tue May 9, 2017

    Oxich ek chitt sorgest Fr Moreno (Old Goa) hannim mhaka boroil'lea. khub chittim modli ek chitt hanven azun sambhallun dovorlea. Dekhun Kirtani-chim bhavanam hanv odhik bore bhaxen somzunk xoklim.

  • Jaison Sequeira, Bangalore

    Wed May 10, 2017

    I wish I had such experience of meeting and hearing Cha Fra Decosta

  • Uday Mhambro, Goa

    Wed May 10, 2017

    रूपाली, तुजी भाशा वोडलायणी. सुंदर बरयता तूं. म्हाका सदांच आवडटा तुजी बरोवपाची तरा.

  • Sunil Sardessai, Goa

    Wed May 10, 2017

    Atisundar boroila. Chafra bab was a great soul. Remember meeting him a month before he passed away.

  • Baban Bhagat, Goa

    Wed May 10, 2017

    चाफ्राबाबाच्यो यादी खूब बेस बऱ्या रितीन बरयल्यात.. कांय वरसां फाटीं तांकां मेळपाची संद म्हाकाय मेळल्ली. ते उपरांत सुमार वरसा उपरांत ते अंतरले. भांगर मनीस आसलो. कोंकणिंतलो एक मोठो कवी.

  • Priya SKH, Goa

    Wed May 10, 2017

    Very Touching

  • माया खरं, Goa

    Wed May 10, 2017

    रूपालीची चीट वाचली चा.फा. बाबांचे यादीन दोळे भरले.
    खरेंच ताणी तांच्या कवितेन तेन्ना आमकां पिशें लायिल्लें. सोंशाचे कान हावें जायत्या वेळा वाचले पूण तांच्या आवाजान आयकुपाची तान भागना.

  • Maxim Lobo, Bangalore

    Wed May 10, 2017

    That's the beauty of 'Avyakth Naathem'. Well articulated Rupali Bai. The only time I heard Chapra bab was in the 80's at Mand Sobann event in Vamanjoor. I must have been in Grade 10. I can still hear his resounding voice echoing...'Raath raath roddlam' has given me company more often than not...

  • Edmond Geroge Noronha, Sharjah

    Wed May 10, 2017

    Nice Reading this piece of work. Felt as if I was with Chafra.

  • Austin DSouza Prabhu, USA

    Wed May 10, 2017

    Wow, what a masterpiece! Enjoyed reading, thanks for sharing

  • Dr Ajay Karande, Goa

    Wed May 10, 2017

    Rupalibai, you are a true messenger of Konkani Language and poetry outside Goa. Keep up the good work and Goan spirit alive. God bless you and your Dad for inspiring you

  • Sanjeev Verenkar, Goa

    Wed May 10, 2017

    चाफ्राबाब खूब व्हडलो कवी. म्हजें तागेर यो वच आशिल्लें. १९८२ वर्सा हांव तागेर रावला. तागेर जेवपाक रावपी हांव पयलो गोंयकार. ताचीं पत्रां हांवे सामाळून दवरल्यांत. हांव खर्शेलों ही ताची अप्रतिम कविता. आयज आमचे सारक्यांक लागू जाता.

  • Kishoo Barkur, Abu Dhabi

    Thu May 11, 2017

    Well written article.

    I remember the first ever Mandd Sobhann show at the lawns of Woodlands Mangalore and the very second one at Barkur and the unique and mesmerising compering of Amar Chafra, accompanied by then then young and shy Melvin Rodrigues.

    Thank you Rupali Baai for sharing this touching experience.


Title : ಚಾಫ್ರಾಲಿ ತಿ ಮೊಲಾದೀಕ್ ಚೀಟ್ : ರೂಪಾಲಿ ಮಾವ್ಜೊ ಕೀರ್ತನಿಚೆಂ ಆಪುರ್ಬಾಯೆಚೆಂ ಲೇಖನ್

Please fill in the form below with your feedback / suggestions.

Fields marked with * are necessary


Disclaimer : Please write your correct name and email address. Kindly do not post any personal, abusive, defamatory, infringing, obscene, indecent, discriminatory or unlawful or similar comments. kavitaa.com / konkanipoetry.com will not be responsible for any defamatory message posted under this article.

Please note that sending false messages to insult, defame, intimidate, mislead or deceive people or to intentionally cause public disorder is punishable under law. It is obligatory on kavitaa.com / konkanipoetry.com to provide the IP address and other details of senders of such comments, to the authority concerned upon request.

Hence, sending offensive comments using kavitaa.com / konkanipoetry.com will be purely at your own risk, and in no way will kavitaa.com / konkanipoetry.com be held responsible.