ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕವಿಂಚಿ ಆನಿ ಕವಿತೆಚಿ ಖುನಿ:

ರಾಶಿಂಚ್ಯೊ ಚುಕಿ ಶಿಕೊಂವ್ಚೆಂ ಧಾ-ವೆ ಕ್ಲಾಶಿಚೆಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪುಸ್ತಕ್

(ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ಸ-ವ್ಯೆ ಕ್ಲಾಶಿಥಾವ್ನ್ ಧಾ-ವ್ಯೆ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕಯ್ತಾತ್. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪ್ರಚಾರ್ ಸಂಚಾಲನಾಚ್ಯಾ ಫುಡಾರ್‍ಪಣಾಖಾಲ್ ತಶೆಂಚ್ ಹೆರ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಹಕಾರಾನ್ ಹೆಂ ಕಾಮ್ ಯಶಸ್ವೆನ್ ಚಲ್ತಾ. ಸರ್ಕಾರಾಚ್ಯಾ ನೆಮಾಂಖಾಲ್ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ತಯಾರ್ ಕರುಂಕ್ ಸಮಿತಿಂಚೆಂ ರಚನ್ ಜಾತಾ. ಪುಣ್ ಹ್ಯೆ ಸಮಿತಿಂನಿ ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಯೋಗ್ಯ್ ಮನ್ಶಾಂಚಿ ವಿಂಚವ್ಣ್ ಜಾತಾ. ಯೋಗ್ಯ್ ಮನ್ಶಾಂಚಿ ವಿಂಚವ್ಣ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ತೆ ಸಮಿತಿಚ್ಯಾ ನಾಂವಾಖಾತೀರ್ ಮಾತ್ರ್ ಆಸ್ತಾತ್ ಸೊಡ್ಲ್ಯಾರ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕಿತೆಂ ಛಾಪುನ್ ಯೆತಾ ತೆಂ ಸಯ್ತ್ ತ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಖಬರ್ ಆಸನಾ. ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿ ಜಿವಿತಾಂತ್ ಏಕ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕರಿನಾತಲ್ಲ್ಯಾಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಆಸ್ತಾತ್. ಜಿವಿತಾಂತ್ ಏಕಚ್ ಕವಿತಾ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾಚೀಯ್ ಕವಿತಾ ಆಸ್ತಾ. ಸಮಿತಿಂತ್ಲ್ಯಾ ಸಾಂದ್ಯಾಂಚಿಂ ಬಾಯ್ಲಾಂ, ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಖಾತೀರ್ ಎಕಾನೇಕ್ ಲೇಖಕಿ ಜಾವ್ನ್ ಪರಿವರ್ತಿತ್ ಜಾತಾತ್.

ಮಾಗೀರ್ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಂತ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಂಘಾಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ್ ನಿರ್ದೇಶಕ್ ಆನಿ ಮುಖೆಲ್ ಸಂಯೋಜಕ್ ಅಶೆಂ ಬರಯ್ತಾತ್: "ಥೊಡ್ಯಾ ಸಾಹಿತಿಂಚ್ಯೊ ಆನಿ ಕವಿಂಚ್ಯೊ ಕೃತಿಯೊ ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿ ಆಟಾಪ್ಲ್ಯಾತ್. ಹ್ಯಾ ವಿಚಾರಾಂತ್ ಆಪ್ಲಿ ಕಬ್ಲಾತ್ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ಬರಯ್ಣಾರಾಂಕ್ ತಶೆಂ ಕವಿಂಕ್ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಸಂಘ್ ಆಭಾರಿ ಆಸಾ". ಪುಣ್ ಕೊಣ್ ಕವಿ? ಕೊಣ್ ಬರಯ್ಣಾರ್? ಹಿ ಏಕ್ ವಿಚಾರ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಗಜಾಲ್. ಆಮಿ 'ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್' ಚಲಯ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಕಾವ್ಯಾಕ್ ಸಂಬಂಧ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ವಿಶಯಾಂಚೆರ್ ಚಡಿತ್ ಆಸಕ್ತ್. ತ್ಯಾ ದೆಕುನ್ ಹ್ಯಾ ಲೇಖನಾಂತ್ ಬಾಕಿಬಾಬಾಚ್ಯಾ ಎಕ್ಯೆ ಕವಿತೆಚೆರ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಫಾಂಕಯ್ತಾಂವ್ ಆನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚೆ ಮತಿಕ್ ಕಾಳೊಕ್ ಪಸ್ರಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಚ್ಯೆ ಗತಿವಿಶಿಂ ಥೊಡೆಂ ತರೀ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಆಶೆತಾಂವ್ - ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್)

ಯೆಯಾ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕುಂಯಾ - 5 / ಕೊಂಕ್ಣಿ ತಿಸ್ರಿ ಭಾಸ್ ಪಾಠ್‌ಪುಸ್ತಕ್ - ಹೆಂ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಧಾ-ವೆ ಕ್ಲಾಶಿಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಶಿಕೊಂವ್ಕ್ ಸುರು ಕರುನ್ ದೋನ್ ವರ್ಸಾಂ ಜಾಲಿಂ. ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಜ್ಯೊ ಚುಕಿ ಆಸಾತ್ ತ್ಯೊ ಸೊಸುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾಂತ್. ಲ್ಹಾನ್ ಚುಕಿ ನ್ಹಯ್ ತ್ಯೊ. ಇಸ್ಕೊಲಾಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕಯ್ ಟೀಚೆರಾಂ ಚೂಕ್ ಚೂಕ್ ಶಿಕಯ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾವಿಶಿಂ ಯೆದೊಳಚ್ ಹಾಂವೆಂ ಬರಯ್ಜಾಯ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾಚ್ ಕುಜ್ನಾಂತ್ಲಿ ಘಸ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾಕ್ ಪುಸ್ಚಿ ನ್ಹಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಹಾಂವೆಂ ಲೆಕಲ್ಲೆಂ. ಖಾಸ್ಗೆನ್ ಗರ್ಜೆಚ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಲಾಗಿಂ ಹಾಂವೆಂ ಮ್ಹಜೊ ಶಿಣ್ ಉಚಾರಲ್ಲೊ ಸಯ್ತ್. ಪುಣ್ ಕೊಣ್ ಕಾನ್ ಹಾಲಯ್ನಾ. ಕೊಣಾಕಯ್ ಪಡುನ್ ವಚುಂಕ್ ನಾ. ಛಾಪುನ್ ಜಾಲಾಂ ತೆಂ ಜಾವ್ನ್ ಗೆಲಾಂ. ಉಣ್ಯಾರ್ ಪಾಂಚ್ ವರ್ಸಾಂ ಕಾಂಯ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾ. ದೆಕುನ್ ಪಾಂಚ್ ವರ್ಸಾಂ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂನಿ ಚುಕಿಚೆಂ ಶಿಕಜಾಯ್. ಕೊಣಾಚೆಂ ಕಿತೆಂ ವೆತಾ? 

ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ 54 / 55 / 56 / 57 ಪಾನಾಂನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲೊ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ಭಾರತೀಯ್ ಭಾಸಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕವಿಂ ಪಯ್ಕಿ ವಿಶೇಸ್ ಸ್ಥಾನ್ ಮಾನ್ ಜೊಡಲ್ಲೊ ಕವಿ ಬಾಕಿಬಾಬ್ ಬೋರ್ಕರಾಚಿ 'ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ' ಕವಿತಾ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಬೋವ್ ಖುಶೆಚಿ ಗಜಾಲ್. ಪುಸ್ತಕಾ ಖಾತೀರ್ ಹ್ಯೆ ಕವಿತೆಚಿ ವಿಂಚವ್ಣಿ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಭಾಸ್ ಮ್ಹಣಜಾಯ್. ಪುಣ್ ಅರ್ಥಾಂತ್ ಆನಿ ವಿವರಣಾಂತ್, ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಸಮಿತಿನ್ ಜ್ಯೊ ಸೊಸುಂಕ್ ನಜೊ ಜಾಲ್ಲ್ಯೊ ಚುಕಿ ಕೆಲ್ಯಾತ್, ತ್ಯಾ ಖಾತೀರ್ ತಾಂಕಾಂ ಭೊಗ್ಸುಂಕ್ ಫಾವೊ ನಾ.

ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಜಿ ಕವಿತಾ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಯಾ ತಿ ವಾಚ್ಯಾಂ:

ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ: (ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕಶಿ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಯಾ ತಶೀಚ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕೆಲ್ಯಾ)

    ತ್ಯಾ ದಿಸಾ ವಡಾಕಡೆನ್ ಗಡದ್ ತಿನ್‌ಸಣಾಂ
    ಮಂದ್ ಮಂದ್ ವಾಜತ್ ಆಯ್ಲಿಂ ತುಜಿಂ ಗೊ ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ

    ಮೌನ್ ಪಡ್ಲೆಂ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ರಾನಾ
        ಶಿರ್‌ಶಿರುನ್ ಥಾಂಬ್ಲಿಂ ಪಾನಾಂ
            ಕಂವ್ಳಿ ಜಾಗ್ ಆಯ್ಲಿ ತಣಾ ಝೆಮ್ತಾ ಝೆಮ್ತಾನಾ

    ಪೈಸುಲ್ಯಾನ್ ವಾಜ್ಲಿ ಘಾಂಟ್
        ದಾಟ್ಲೊ ನ್ಹಂಯ್ಚೊ ಕಂಠ್‌ ಕಂಠ್
            ಸಾವ್ಳ್ಯಾಂನಿ ಘಮ್‌ಘಮಾಟ್ ಸುಟ್ಲೊ ತ್ಯಾ ಖಿಣಾ

    ಫುಲ್ಲ್ಯೊ ವೈರ್ ಚಂದ್ರ್‌ಜ್ಯೋತಿ
        ರಂಧ್ರಾಂನಿ ಲಾಗ್ಲ್ಯೊ ವಾತಿ
            ನವಲಾಂಚಿಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲಿಂ ಶಕುನ್ ಲಕ್ಷಣಾಂ

    ಗಳ್ಯಾಂ ಸುಖಾಂ, ದೊಳ್ಯಾಂ ದುಖಾಂ
        ಲಕ್‌ಲಕ್ಲಿಂ ಜಾವ್ನ್ ಥಿಕಾಂ
            ನಕಳ್ಟನಾ ಏಕ್ ಜಾಲಿಂ ಆಮಿ ದೊಗಾಂಯ್ ಜಣಾಂ

    ವಡಾ ಫಳಾಂಚ್ಯಾ ಅಕ್ಷತಾಂತ್
        ಕಿತ್ಲೊ ವೇಳ್ ನ್ಹಾಯ್ತ್ ನ್ಹಂಯ್ತ್
            ಹುಪ್ಲೆ ಕಿತ್ಲೆ ಚಂದ್ರ್‌ಲೋಕ್, ಇಂದ್ರ್ ನಂದನಾ

    ತಾಂತ್ಲೆಂ ಕಾಂಯ್ ನುಲ್ಲೆಂ ಆಜ್
        ಸಗ್ಳೆ ಜಿಣ್ಯೆಕ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾ ಸಾಂಜ್
            ತರ್‌ಯ್ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ತುಜಿಂ ವಾಜ್ತಿಂ ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ

    ಕಾನ್ಸುಲಾಂನಿ ಭೊಂವ್ತಿ ಭೊಂವರ್
        ಆಂಗಾರ್ ದಾಟ್ ಫುಲ್ತಾ ಚಂವರ್
            ಪಡ್ತಿ ಕೆನ್ನಾ ಸಪ್ಣಾಂ ತೀಚ್ ಘಟ್ಟಿ ಜಾಗ್ರಣಾಂ

    -ಬಾಕಿಬಾಬ್ ಬೋರ್ಕರ್

ಕವಿತಾ ಕುಳಾರಾಂತ್ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಲಿ 'ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ' ಕವಿತಾ ವಾಚಾ

ಛಾಪ್ಯಾಚ್ಯೊ ಚುಕಿ:

ಪಯ್ಲೆಂ ಆಮಿ, ಹ್ಯೆ ಕವಿತೆಂತ್ಯ್ಲೊ ಛಾಪ್ಯಾಚ್ಯೊ ಚುಕಿ ಪಳೊವ್ಯಾಂ. ಛಾಪ್ಯಾಚ್ಯೊ ಚುಕಿ ಫಕತ್ ಬರ್ಪಾರಿತಿಂತ್ ಜಾಲ್ಯೊ ತರ್ ಭೊಗ್ಸುಂಯೆತ್. ಪುಣ್ ಅರ್ಥ್ ಅಪಾರ್ಥ್ ಕರ್‍ಚೆ ತಸಲ್ಯೊ ಚುಕಿ ಘಡ್ತಾತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್?

ತಿಸ್ರ್ಯಾ ಕಡ್ವ್ಯಾಂತ್ 'ದಾಟ್ಲೊ ನ್ಹಂಯ್ಚೊ ಕಂಠ್ ಕಂಠ್' ಮ್ಹಣುನ್ ಛಾಪ್ಲಾಂ. ಹೆಂ 'ದಾಟ್ಲೊ ನ್ಹಂಯ್ಚೊ ಕಂಠ್ ಕಾಂಠ್' ಜಾಯ್ಜಾಯ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ.

ಸವ್ಯಾ ಕಡ್ವ್ಯಾಂತ್ 'ಕಿತ್ಲೊ ವೇಳ್ ನ್ಹಾಯ್ತ್ ನ್ಹಂಯ್ತ್' ಮ್ಹಣುನ್ ಛಾಪ್ಲಾಂ. ಹೆಂ 'ಕಿತ್ಲೊ ವೇಳ್ ನ್ಹಾಯ್ತ್ ನ್ಹಾಯ್ತ್' ಜಾಯ್ಜಾಯ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ನ್ಹಂಯ್ ಖಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಿ ಕೊಣ್ ಜಾಣಾ? ಅರ್ಥಾಚೊ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ಭಂಗಸ್ತಳ್ ಜಾಲಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಕಾವ್ಯಾಚೆ ಸೊಭಾಯೆಕ್ ಕುರಾಡ್ ಪಡ್ಲ್ಯಾ.

ಕವಿತೆಚೊ ನೀಜ್ ಅರ್ಥ್:

ಹಿ ಕವಿತಾ ಮೊಗಾಚಿ. ಮೊಗಾಚ್ಯೆ ಯಾದಿಚಿ. ಬಾಕಿಬಾಬಾನ್ ಹಿ ಕವಿತಾ ಆಪ್ಲೆ ಪತಿಣೆಕ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾ. ಗೊಂಯ್ ಮುಕ್ತ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ, ಮುಕ್ತಿ ಝುಜಾಂತ್ ಪಾಕ್ಳ್ಯಾಂ ವಿರೋಧ್ ಕಮರ್ ಬಾಂಧಲ್ಲ್ಯಾ ಕವಿಕ್ ಮುಂಬಂಯ್ತ್ ಲಿಪುನ್ ರಾಂವ್ಚೆಂ ಪಡಲ್ಲೆಂ. ತಾಚಿ ಪತಿಣ್ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಆಸಲ್ಲಿ.  ತವಳ್ ತಾಕಾ ಆಪ್ಲ್ಯೆ ಪತಿಣೆಚಿ ವಿಶೇಸ್ ಯಾದ್ ಜಾವ್ನ್ ಹಿ ಕವಿತಾ ತಾಣೆ ಬರಯಿಲ್ಲಿ. 

ದೊನ್ಪಾರಾಂ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲೊ ವೇಳ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಿನ್‌ಸಾನ್. ಕವಿ ವಡಾರುಕಾಮುಳಾಂತ್ ಬಸ್ಲಾ. ತವಳ್ ತಾಕಾ ತಿಚ್ಯಾ ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂಚೊ ಆವಾಜ್ ಆಯ್ಕತಾ. ತ್ಯಾ ಖಿಣಾ ಕಿತೆಂ ಪೂರಾ ಘಡ್ತಾ ತೆಂ ತೊ ಬರಯ್ತಾ. ಆಖ್ಖ್ಯಾ ರಾನಾಂತ್ ಮೌನ್ ಪಡ್ತಾ, ರುಕಾಂಚಿಂ ಪಾನಾಂ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಶಿರ್ಶಿರ್‍ತಾತ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಥಾಂಬ್ತಾತ್, ಧರ್ತೆ ವಯ್ಲ್ಯಾ ತಣಾಕ್ ಝೆಮ್ ಯೆತಾಂ ಯೆತಾನಾ ಮೋವ್ ಜಾಗ್ ಜಾತಾ. ಪಯ್ಶಿಲ್ಯಾನ್ ಸಾಂಜೆಚ್ಯೆ ಆಮೊರೆಚಿ ಕಾಂಯ್ ಘಾಂಟ್ ಜಾತೇ ಆಸಾ, ನ್ಹಂಯ್ಕ್ ಭರ್ತಿ ಆಯ್ಲ್ಯಾ, ಸಾವ್ಲ್ಯಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ಪರ್ಮಳ್ ಸುಟುನ್ ಆಸಾ. ಮೊಳ್ಬಾರ್ ಚಂದ್ರೆಮ್ ಫುಲುನ್ ಯೆತೇ ಆಸಾ, ಮೊಳ್ಬಾಚ್ಯಾ ರಂಧ್ರಾಂನಿ ನೆಕೆತ್ರಾಂಚ್ಯೊ ವಾತಿ ಜಳುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾತ್, ಸಗ್ಳ್ಯಾಂನಿ ನವಲಾಂ, ಆಜ್ಯಾಪಾಂ ಘಡುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಜಿಯೆಲ್ಲಿಂ ಸುಖಾಂ ಆನಿ ದುಖಾಂ, ಥಿಕಾಂ ಜಾವ್ನ್ ಪರಿವರ್ತನ್ ಜಾತಾನಾ, ಕಳನಾಸ್ತಾನಾಂಚ್ ತ್ಯೆ ಘಡ್ಯೆ ಕವಿ ಆನಿ ತಾಚಿ ಪತಿಣ್ ಏಕ್ ಜಾತಾತ್. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ವಡಾ ರುಕಾಚಿಂ ಲ್ಹಾನ್ ಸಾನ್ ಫಳಾಂ, ಶುಭ್ ಕಾರ್ಯಾವೆಳಾರ್ ಮಾತ್ಯಾಕ್ ಶಿಂಪ್ಚ್ಯಾ ತಾಂದ್ಳಾಚ್ಯಾ ಅಕ್ಷತಾಪರಿಂ ತಾಂಚ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ಶಿಂವರ್‍ತಾತ್ ಆನಿ ತಿಂ ದೊಗಾಂಯ್ ಇಂದ್ರಾಚ್ಯಾ ನಂದನಾಂತ್, ಚಂದ್ರಲೊಕಾಂತ್ ಉಪ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ತಾತ್.

ಪುಣ್ ತಾಂತ್ಲೆಂ ಕಿತೇಂಯ್ ಮುಂಬಂಯ್ತ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಆತಾಂ ಉರುಂಕ್ ನಾ. ಜಿಣ್ಯೆಕ್ ಸಾಂಜ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾ. ತರೀ ಮನಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮನಾಂತ್ ತಿಚಿಂ ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ ವಾಜ್ಚಿಂ ಆಯ್ಕತಾನಾ, ಸಗ್ಳೆಂ ಆಂಗ್ ಫುಲ್ತಾ ಆನಿ ಕಾನ್ಸುಲಾಂಚೆರ್ ಭೊಂವರ್ ಚರ್‍ತಾ. ಆನಿ ಘಡ್ಯೆ ಘಡ್ಯೆ ವ್ಹಡಾರುಕಾಮುಳಾಚಿಂ ಸಪ್ಣಾಂ ಪಡುಂಕ್ ಸುರು ಜಾತಾತ್ - ನಿದೆವಿಣೆಂ, ಜಾಗೊ ಆಸ್ತಾನಾಂಚ್.

ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಸಮ್ಜುನ್ ಘೆತಲ್ಲಿ ರೀತ್:

ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕವಿತಾ ಛಾಪ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್, ಕವಿಚಿ ಮಟ್ವಿ ವೊಳಕ್ ದಿಲ್ಯಾ. ತ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕವಿತೆಚೊ ಆಶಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ದಿಲಾ. ತೊ ಆಸಾ ತಸೋಚ್ ಹಾಂಗಾ ಬರಯ್ತಾಂ:

ಆಶಯ್: ಜಾತಿನ್ ಲ್ಹಾನ್ ತರ್‌ಯಿ ಕಲ್ವಂತಾಂಚಿಂ ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ ಪ್ರಕೃತೆಕ್ ಆನಿ ಲೊಕಾಕ್ ಉಲ್ಲಾಸಿತ್ ಕರ್‍ತಾತ್. ದೆಕುನ್ ಆಮಿ ಹೆರಾಂಚಿ ಜಾತ್-ಧರ್ಮ್ ಪಳೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್, ತಾಂಚಿ ಕಲಾ ಮಾತ್ರ್ ಪಳೆಜೆ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಹೆ ಕವಿತೆಚೊ ಉದ್ದೇಶ್.

ಹೆ ವಾಚ್ತಾನಾ ಆಂಗಾಕ್ ರಾಗಾಚೆ ಕಾಂಟೆ ಫುಟ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಸಮಿತಿಂತ್ ಜೆ ಕೊಣ್ ಪುರಾಯ್ ಆಸಾತ್, ತಾಂಕಾಂ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಿತೆಂ? ಕವಿತಾ ಸಮ್ಜುಂಚಿ ರೀತ್ ಕಿತೆಂ? ಹ್ಯಾವಿಶಿಂ ಕುಸ್ಕುಟ್ ಸೈತ್ ಗಿನ್ಯಾನ್ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಧರ್ ಧರ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಕಳ್ತಾ.  ಅಕ್ಕಲ್ ನಾತಲ್ಲೆ ಮನೀಸ್ ಹೆ, ಇಸ್ಕೊಲಾಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್  ಖಂಯ್ಚ್ಯಾ ನಮುನ್ಯಾಚೆಂ ಗಿನ್ಯಾನ್ ದಿತಿತ್?

ಹಾಂಗಾಂ ಕಲ್ವಂತಾಂ ಖಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಿಂ? ಜಾತ್ ಖಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಿ? ಲ್ಹಾನ್ ಜಾತ್ ಆನಿ ವ್ಹಡ್ ಜಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಕಲ್ಪನಾ ಖಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಿ? ಹ್ಯೆ ಸಗ್ಳೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಕವಿ ಕಲೆವಿಶಿಂ ಖಂಯ್ ಪುಣೀ ಉಲಯ್ಲಾ?

ಕಲ್ವಂತಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಪ್ಲ್ಯೆ ಕಲೆನ್, ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ನಾಚ್ಪಾನ್ ಆನಿ ಗಾಯನಾನ್, ದೆವ್ಳಾಂತ್ಲ್ಯಾ ದೆವಾಂಕ್ ಖುಶಿ ಕರ್‍ಚಿಂ ಬಾಯ್ಲಾಂ. ಹಾಂಕಾಂ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ದೇವ್‍ದಾಸಿ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ದೇವದಾಸಿಂಕ್ ಕಾಮುಕಿ ತಾನ್ ಭಾಗೊಂವ್ಚ್ಯಾ ಕಾಮಾಕ್ ಲೊಟ್ತಾತ್ ದೆಕುನ್ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಬಿಲ್ಲೋಯ್ ಲಾಗ್ತಾ.

ಪಯ್ಲೆ ಸುವಾತೆರ್ ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯೆ ಸಮಿತಿಚ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಹಿ ಕವಿತಾ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ನಾ. ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಫಾರಾ ಕಲ್ವಂತಾಂಚೊ ತಾಂಕಾಂ ಉಡಾಸ್ ಜಾಲಾ.  ಕಲ್ವಂತಾಂಚಿಂ ವ್ಯಭಿಚಾರಾಚಿಂ ಕಾಮಾಂ ಉಗ್ತ್ಯಾನ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ವಚನಾಸ್ತಾಂ, ತಾಂಚ್ಯೆ ಕಸ್ಬೆಕ್ ಲಾಗುನ್ ಜಾತ್ ಘುಸಯ್ಲ್ಯಾ. ಆಂಬ್ಯಾಥಾವ್ನ್ ಕುಂಬ್ಯಾಕ್ ಉಡುನ್, ಸಲೀಸಾಯೆನ್ ಸಮ್ಜಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲೆ ಕವಿತೆಚೆರ್ ಅತ್ತ್ಯಾಚಾರ್ ಚಲಯ್ಲಾ ಆನಿ ಕವಿಕ್ ಚ್ಯಾರ್ ಚೊವ್ಗ್ ಮೆಳ್ಚ್ಯಾ ರಸ್ತ್ಯಾ ಮಧೆಗಾತ್ ಲಿಲಾಂವಾಕ್ ಉಬೊ ಕೆಲಾ.

(ಕವಿಚೊ ಆಶಯ್ ಕಿತೇಂಯ್ ಆಸುಂ, ಎಕಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಅನ್ಭೋಗಾಚೆರ್ ಹೊಂದುನ್ ಎಕ್ಯೆ ಕವಿತೆಚೊ ಆಶಯ್ ನಿರ್ಧಾರ್ ಕರ್‍ಚೆಂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಆಸಾ. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್‌ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಹ್ಯೆ ಕವಿತೆಚೊ ಜೊ ಆಶಯ್ ದಿಲಾ ತೊ ಕಸೊ ಕಸೊ ಕೆಲ್ಯಾರಯ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾನ್ ಮಾಂದುನ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ತೊ ಹ್ಯೆ ಕವಿತೆಚಿ ಸೊಭಾಯಚ್ ವಿಭಾಡ್ತಾ).

ಉತ್ರಾಂಚೊ ಅರ್ಥ್:

ಭುರ್ಗ್ಯಾಂನಿ ಹಿ ಕವಿತಾ ಸಾರ್ಕೆ ರಿತಿನ್ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂಚೊ ಅರ್ಥ್ ದಿಲಾ. ಹಿ ವಳೆರಿ ವಾಚ್ತಾನಾ, ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯೆ ಸಮಿತಿಂತ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಪಯ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಉಣ್ಯಾರ್ ಪಾಂಚ್ ವರ್ಸಾಂ ತರೀ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕುಂಕ್ ಧಾಡ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣುನ್ ಕಳ್ತಾ.

ತಿನ್‍ಸಣಾಂ= ಮೇಳ್.
ಅಸಲೊ ಅರ್ಥ್ ಖಂಯ್ ಸಾಂಪಡ್ಲೊ ದೇವ್ ಎಕ್ಲೊ ಜಾಣಾಂ. ತಿನ್‌ಸಾನ್ ಯಾ ತಿನ್‍ಸಾಂಜ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ದೊನ್ಪಾರಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲೊ ವೇಳ್. ಎಕಾ ದಿಸಾಕ್ ಆಟ್ ಫಾರ್ ಆಸ್ತಾತ್. ಏಕ್ ಫಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತೀನ್ ವೊರಾಂ. ದೊನ್ಪಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತೀನ್ ಥಾವ್ನ್ ಸ ವೊರಾಂ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ಲೊ ಕಾಳ್. ತಿನ್‍ಸಾನ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸ ಥಾವ್ನ್ ನೋವ್ ವೊರಾಂ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ಲೊ ಕಾಳ್. ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಾಧಾರಣ್ ಆಮೊರೆಚೊ ವೇಳ್.

ಕಂವ್ಳಿ=ಅಛಾನಕ್, ಎಕಾಚ್ಛಾಣೆಂ
ಕಸಲೊ ಏಕ್ ಭಂಗಸ್ತಳ್ ಉತ್ರಾಂಚ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಚೊ! ಕಂವ್ಳಿ ಯಾ ಕವ್ಳಿ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ನಾಜೂಕ್, ಮೋವ್, ಮೃದು, ಕೋಮಲ್. ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಸಮಿತಿಚ್ಯಾಂಕ್ ಕಸಲೊ ಏಕ್ ಅರ್ಥ್ ಸಾಂಪಡ್ತಾ ಪಳೆಯಾ.

ನಕಳ್ಟಾನಾ=ಸುಟ್ಟಾನಾ
ನಕಳ್ಟಾನಾ ಸಬ್ದಾಂತಚ್ ತ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ಆಸಾ. ನಾ ಕಳ್ತಾನಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಳ್ಚೆ ಆದಿಂಚ್, ಕಳನಾಸ್ತಾನಾಂಚ್. ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಸಮಿತಿಚ್ಯಾಂಕ್ ನಕಳ್ಟಾನಾ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ವೆತಾನಾ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾ ನಮುನ್ಯಾಚೊ ವಾಯ್ ಸುಟ್ಟಾ ಕಳನಾ.

ನುಲ್ಲೆಂ=ಉಪ್ಕಾರನಾ
ಹಾಂಗಾಸರ್ ನುಲ್ಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಬ್ದ್ ಉರುಂಕ್ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಅರ್ಥಾನ್ ವಾಪರ್‍ಲಾ. 'ತಾಂತ್ಲೆಂ ಕಾಂಯ್ ನುಲ್ಲೆಂ ಆಜ್' ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಾಂತ್ಲೆಂ ಕಿತೆಂಚ್ ಉರುಂಕ್ ನಾ ಆಜ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಅರ್ಥ್ ಜಾತಾ.

ಘಟ್ಟಿ=ಬಳಾಧಿಕ್, ಸ್ವಾಧಿಕ್
ಹಾಂಗಾಸರ್ ಘಟ್ಟಿ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಬ್ದ್ ಘಡ್ತಿತ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಅರ್ಥಾನ್ ವಾಪರ್ ಜಾಲಾ. 'ಪಡ್ಟಿ ಕೆನ್ನಾಂ ಸಪ್ಣಾಂ ತಿಂಚ್ ಘಡ್ಟಿ ಜಾಗ್ರಣಾಂ' ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಾಕ್ಯಾಂತ್ ಪಡ್ತಿತ್ ಆನಿ ಘಡ್ತಿತ್ ಸಬ್ದಾಂ ಮಾರಿಫಾತ್ ಆಂತರಿಕ್ ಪ್ರಾಸ್ ಹಾಡೊಂವ್ಚ್ಯಾ ಶೆವೊಟಾನ್ ಕವಿನ್ ತಶೆಂ ಕೆಲಾಂ.

ಕಿತ್ಲ್ಯೊ ಚುಕಿ.. ಹ್ಯೊ ಚುಕಿ ಕೊಣೆಂ ಭೊಗ್ಸುಂಚ್ಯೊ? ಎಕೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಇತ್ಲ್ಯೊ ಚುಕಿ ತರ್, ಧಾವ್ಯೆ ಕ್ಲಾಶಿಚ್ಯಾ ಆಖ್ಖ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಕಿತೆಂ ಪುರಾಯ್ ಆಸುಂಕ್ ಪುರೊ? ಮಾಗೀರ್ ಸವ್ಯೆ ಕ್ಲಾಶಿಥಾವ್ನ್ ಧಾವೆ ಪರ್‍ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪಾಂಚ್ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿ?

ಕಾಮ್ ನಾತಲ್ಲ್ಯಾಂನಿ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚೆ ಕುಲೆ ತಾಸ್ಚೆಂ ಕಾಮ್ ಕರ್‍ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ಅರ್ಥ್ ಆಪಾರ್ಥ್ ಕರುನ್ ಶಿಕೊಂವ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ಸಮಿತಿಚ್ಯಾ ಮೀಟಿಂಗಾಂನಿ ಲ್ಹಾನ್ ಸಾನ್ ದುಡು ಮೆಳ್ತಾ ಮ್ಹಣುನ್ ನಾಕ್ ಲೊಟ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ತಾಂಚಿ ಘನತಾ, ಮರ್ಯಾದ್ ಸಾಂಬಾಳುಂಕ್ ತಾಂಕಾಂ ಕಳಜಾಯ್. ಕಳನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾಮಾಂನಿ ಹಾತ್ ಘಾಲಿನಾಸ್ತಾಂ ಪಯ್ಸ್ ಉರ್‍ಚೆಂ ಬೋವ್ ಸಮ್ಜಿಕಾಯೆಚೆಂ ಕಾಮ್.

ಹ್ಯಾ ಪಾಠ್ ಪುಸ್ತಕಾಚ್ಯಾ ಸಮಿತಿಂತ್ ಜೆ ಮನೀಸ್ ಆಸಾತ್ ತಾಂಚಿಂ ನಾಂವಾಂ ಹ್ಯಾ ಲೇಖನಾಚ್ಯೆ ಆಕೇರಿಕ್ ದಿಲ್ಯಾಂತ್. ತಾಂಚೆವಿಶಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ್ ಹಾಂವ್ ಕಿತೇಂಯ್ ಬರಯ್ನಾ. ತಾಂಚ್ಯೆ ಅರ್ಹತೆವಿಶಿಂ, ಶಿಕ್ಪಾವಿಶಿಂ, ಗಿನ್ಯಾನಾವಿಶಿಂ, ಅಂತಸ್ತಾವಿಶಿಂ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಕಿಂತ್ಲ್ಯಾ ಸಕ್ಡಾಂಕ್ ನ್ಹಯ್ ತರೀ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ತರೀ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ತಲೆಂ. ತುಮಿ ಥೊಡ್ಯಾಂನಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಬರೊಂವ್ಚೆಂ ಆನಿ ಹೆಂ ಕಿತ್ಲೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಸಮಾಜಾಕ್ ಕಳೊಂವ್ಚೆಂ.
 
ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ರಚನಾ ಸಮಿತಿ:

ಅಧ್ಯಕ್ಷ್:
ಡಾ. ಜೆರಾಲ್ಡ್ ಪಿಂಟೊ, ಉಪನ್ಯಾಸಕ್, ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಸಂತೆಕಟ್ಟೆ, ಕಲ್ಯಾಣಪುರ, ಉಡುಪಿ

ಸದಸ್ಯರು:
ಶ್ರೀ ಫ್ರಾಂಕ್ ಹಿಲರಿ ಡಿಸೊಜಾ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ್, ಪೊಂಪೈ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ, ಉರ್ವಾ, ಮಂಗಳೂರು
ಸಿ. ಆನ್ನಿ ಕ್ರಾಸ್ತಾ, ನಿತ್ಯಾಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ನಿತ್ಯಾಧರ ನಗರ, ಮಂಗಳೂರು
ಶ್ರೀಮತಿ ಮೇರಿ ಡಿಸಿಲ್ವ, ಲಿಷಾ ವಿಲ್ಲಾ, ನಾಗೂರಿ ಮಜಾಲ್, ಕಂಕನಾಡಿ ಅಂಚೆ, ಮಂಗಳೂರು - 2
ಲಿಪ್ಯಂತಕರು: ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಚಿತ್ರ ಶೆಣೈ, ಕೆನರಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಉರ್ವಾ, ಮಂಗಳೂರು - 6
ಪರಿಶೀಲಕರು: ವಂ. ಫಾ. ವಲೇರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್, ಸಂತ ಅಂತೋನಿ ಚರ್ಚ್, ಸಾಸ್ತಾನ, ಉಡುಪಿ
ಚಿತ್ರಕಾರರು: ಶ್ರೀ ವಿಲ್ಸನ್ ಜೆ. ಪಿ. ಡಿಸೋಜಾ, ಜೆ. ಪಿ. ನಿವಾಸ, ಕಯ್ಯಾರ್, ವಯಾ ಉಪ್ಪಳ, ಕಾಸರಗೋಡು.

ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿ:
ಶ್ರೀ ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನಾ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮಂಗಳೂರು.
ಡಾ. ಬಿ. ದೇವದಾಸ ಪೈ, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮಂಗಳೂರು
ಶ್ರೀ ರೊಯ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಿನೊ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಚಾಲನ್ (ರಿ). ಮಂಗಳೂರು
ಡಾ. ಕೆ. ಮೋಹನ್ ಪೈ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ಕೊಂಕಣಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಘ, ಮಂಗಳೂರು.

ಮುಖ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರು:
ಪ್ರೊ. ಜೆ. ಎಸ್. ಮುಡಂಬಡಿತ್ತಾಯ
ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರು:
ಶ್ರೀ ವೈ. ಟಿ. ಗುರುಮೂರ್ತಿ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು
ಶ್ರೀ ಬೆಳ್ಳಶೆಟ್ಟಿ, ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಯೋಜಕರು:
ಶ್ರೀಮತಿ ಚಂದ್ರಕಲಾ, ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು

- ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್

कोंकणी कविंची आनी कवितेची खुनी:

राशिंच्यो चुकी शिकोंवचें धा-वे क्लाशिचें कोंकणी पुस्तक

(आमच्या कर्नाटकांत स-व्ये क्लाशिथावन धा-व्ये पर‍यांतल्या भुरग्यांक कोंकणी शिकयतात. कोंकणी प्रचार संचालनाच्या फुडार‍पणाखाल तशेंच हेर संस्थ्यांच्या सहकारान हें काम यशस्वेन चलता. सर्काराच्या नेमांखाल पाठ पुस्तकां तयार करुंक समितिंचें रचन जाता. पूण ह्ये समितिंनी चडावत जावन अयोग्य मनशांची विंचवण जाता. योग्य मनशांची विंचवण जाल्ल्या वेळार ते समितिच्या नांवाखातीर मात्र आसतात सोडल्यार पुस्तकांत कितें छापून येता तें सयत त्या मनशांक खबर आसना. ह्या पाठ पुस्तकांनी जिवितांत एक कवितेचें पुस्तक पर्गट करिनातल्ल्यांच्यो कविता आसतात. जिवितांत एकच कविता बरयिल्ल्याचीय कविता आसता. समितिंतल्या सांद्यांचीं बायलां, ह्या पाठ पुस्तकां खातीर एकानेक लेखकी जावन परिवर्तीत जातात.

मागीर पुस्तकाच्या प्रस्तावनांत कर्नाटक पठ्यपुस्तक संघाचे व्यवस्थापक निर्देशक आनी मुखेल संयोजक अशें बरयतात: "थोड्या साहितिंच्यो आनी कविंच्यो कृतियो ह्या पाठ पुस्तकांनी आटापल्यात. ह्या विचारांत आपली कबलात दिल्ल्या बरयणारांक तशें कविंक पाठ पुस्तक संघ आभारी आसा". पूण कोण कवी? कोण बरयणार? ही एक विचार करिजाय जाल्ली गजाल. आमी 'कविता ट्रस्ट' चलयतांव जाल्ल्यान आमकां काव्याक संबंध जाल्ल्या विशयांचेर चडीत आसक्त. त्या देकून ह्या लेखनांत बाकिबाबाच्या एक्ये कवितेचेर उजवाड फांकयतांव आनी आमच्या भुरग्यांचे मतीक काळोक पस्रांवच्या मनशांच्ये गतिविशीं थोडें तरी सांगुंक आशेतांव - मेल्विन रोड्रीगस)

येया, कोंकणी शिकुंया - ५ / कोंकणी तिसरी भास पाठ‌पुस्तक - हें पाठ पुस्तक धा-वे क्लाशिच्या कोंकणी भुरग्यांक शिकोवंक सुरू करून दोन वर्सां जालीं. ह्या पुस्तकांत ज्यो चुकी आसात त्यो सोसुंक जायनांत. ल्हान चुकी न्हय त्यो. इस्कोलाच्या भुरग्यांकय टीचेरां चूक चूक शिकयतात. ह्याविशीं येदोळच हांवें बरयजाय आसल्लें. पूण आमच्याच कुजनांतली घस आमच्या तोंडाक पुसची न्हय म्हणून हांवें लेकल्लें. खासगेन गर्जेच्या मनशांलागीं हांवें म्हजो शीण उचारल्लो सयत. पूण कोण कान हालयना. कोणाकय पडून वचुंक ना. छापून जालां तें जावन गेलां. उण्यार पांच वर्सां कांय करुंक जायना. देकून पांच वर्सां आमच्या भुरग्यांनी चुकिचें शिकजाय. कोणाचें कितें वेता? 

ह्या पाठ पुस्तकांतल्या ५४ / ५५ / ५६ / ५७ पानांनी कोंकणी कविता संसारांतलो मात्र न्हय भारतीय भासांतल्या कवीं पयकी विशेस स्थान मान जोडल्लो कवी बाकिबाब बोर्कराची 'पांयजणां' कविता पर्गट जाल्या. बोव खुशेची गजाल. पुस्तका खातीर ह्ये कवितेची विंचवणी केल्ल्यांक शाभास म्हणजाय. पूण अर्थांत आनी विवरणांत, पाठ पुस्तक समितीन ज्यो सोसुंक नजो जाल्ल्यो चुकी केल्यात, त्या खातीर तांकां भोगसुंक फावो ना.

पुस्तकांत जी कविता पर्गट जाल्या ती वाच्यां:

पांयजणां: (पाठ पुस्तकांत कशी पर्गट जाल्या तशीच पर्गट केल्या)

    त्या दिसा वडाकडेन गडद तीन‌सणां
    मंद मंद वाजत आयलीं तुजीं गो पांयजणां

    मौन पडलें सगळ्या राना
        शीर‌शिरून थांबलीं पानां
            कंवळी जाग आयली तणा झेमता झेमताना

    पैसुल्यान वाजली घांट
        दाटलो न्हंयचो कंठ‌ कंठ
            सावळ्यांनी घम‌घमाट सुटलो त्या खिणा

    फुल्ल्यो वैर चंद्र‌ज्योती
        रंध्रांनी लागल्यो वाती
            नवलांचीं जावंक लागलीं शकून लक्षणां

    गळ्यां सुखां, दोळ्यां दुखां
        लक‌लकलीं जावन थिकां
            नकळटना एक जालीं आमी दोगांय जणां

    वडा फळांच्या अक्षतांत
        कितलो वेळ न्हायत न्हंयत
            हुपले कितले चंद्र‌लोक, इंद्र नंदना

    तांतलें कांय नुल्लें आज
        सगळे जिण्येक आयल्या सांज
            तर‌य अकस्मात तुजीं वाजतीं पांयजणां

    कान्सुलांनी भोंवती भोंवर
        आंगार दाट फुल्ता चंवर
            पडती केन्ना सपणां तीच घट्टी जाग्रणां

    -बाकिबाब बोर्कर

कविता कुळारांत पर्गट जाल्ली 'पांयजणां' कविता वाचा

छाप्याच्यो चुकी:

पयलें आमी, ह्ये कवितेंत्यलो छाप्याच्यो चुकी पळोव्यां. छाप्याच्यो चुकी फकत बर्पारितिंत जाल्यो तर भोगसुंयेत. पूण अर्थ अपार्थ कर‍चे तसल्यो चुकी घडतात जाल्यार?

तिसऱ्या कडव्यांत 'दाटलो न्हंयचो कंठ कंठ' म्हणून छापलां. हें 'दाटलो न्हंयचो कंठ कांठ' जायजाय आसल्लें.

सव्या कडव्यांत 'कितलो वेळ न्हायत न्हंयत' म्हणून छापलां. हें 'कितलो वेळ न्हायत न्हायत' जायजाय आसल्लें. हांगासर न्हंय खंय थावन आयली कोण जाणा? अर्थाचो संपूर्ण भंगस्तळ जाला मात्र न्हय, काव्याचे सोभायेक कुराड पडल्या.

कवितेचो नीज अर्थ:

ही कविता मोगाची. मोगाच्ये यादिची. बाकिबाबान ही कविता आपले पतिणेक बरयल्या. गोंय मुक्त जांवच्या पयलें, मुक्ती झुजांत पाकळ्यां विरोध कमर बांधल्ल्या कवीक मुंबंयत लिपून रांवचें पडल्लें. ताची पतीण गोंयांत आसल्ली.  तवळ ताका आपल्ये पतिणेची विशेस याद जावन ही कविता ताणे बरयिल्ली. 

दोनपारां उपरांतलो वेळ म्हळ्यार तीन‌सान. कवी वडारुकामुळांत बसला. तवळ ताका तिच्या पांयजणांचो आवाज आयकता. त्या खिणा कितें पूरा घडता तें तो बरयता. आख्ख्या रानांत मौन पडता, रुकांचीं पानां एक पावटीं शिर्शीर‍तात, उपरांत थांबतात, धर्ते वयल्या तणाक झेम येतां येताना मोव जाग जाता. पयशिल्यान सांजेच्ये आमोरेची कांय घांट जाते आसा, न्हंयक भर्ती आयल्या, सावळ्यांनी सयत पर्मळ सुटून आसा. मोळबार चंद्रेम फुलून येते आसा, मोळबाच्या रंध्रांनी नेकेत्रांच्यो वाती जळुंक लागल्यात, सगळ्यांनी नवलां, आज्यापां घडुंक लागल्यांत. जियेल्लीं सुखां आनी दुखां, थिकां जावन परिवर्तन जाताना, कळनासतानांच त्ये घड्ये कवी आनी ताची पतीण एक जातात. त्या वेळार वडा रुकाचीं ल्हान सान फळां, शूभ काऱ्यावेळार मात्याक शिंपच्या तांदळाच्या अक्षतापरीं तांच्या मात्यार शिंवर‍तात आनी तीं दोगांय इंद्राच्या नंदनांत, चंद्रलोकांत उप्येवंक लागतात.

पूण तांतलें कितेंय मुंबंयत आसताना आतां उरुंक ना. जिण्येक सांज आयल्या. तरी मनांतल्या मनांत तिचीं पांयजणां वाजचीं आयकताना, सगळें आंग फुल्ता आनी कान्सुलांचेर भोंवर चर‍ता. आनी घड्ये घड्ये व्हडारुकामुळाचीं सपणां पडुंक सुरू जातात - निदेविणें, जागो आसतानांच.

पाठ पुस्तकांत समजून घेतल्ली रीत:

ह्या पुस्तकांत कविता छापल्या उपरांत, कविची मटवी वोळक दिल्या. त्या उपरांत कवितेचो आशय म्हणून दिला. तो आसा तसोच हांगा बरयतां:

आशय: जातीन ल्हान तर‌यी कलवंतांचीं पांयजणां प्रकृतेक आनी लोकाक उल्लासीत कर‍तात. देकून आमी हेरांची जात-धर्म पळेंवच्या बदलाक, तांची कला मात्र पळेजे म्हळ्ळो हे कवितेचो उद्देश.

हे वाचताना आंगाक रागाचे कांटे फुटतात. ह्या पाठ पु़स्तक समितिंत जे कोण पुराय आसात, तांकां कविता म्हळ्यार कितें? कविता समजुंची रीत कितें? ह्याविशीं कुसकूट सैत गिन्यान ना म्हळ्ळें धर धर म्हणून कळता.  अक्कल नातल्ले मनीस हे, इस्कोलाच्या भुरग्यांक खंयच्या नमुन्याचें गिन्यान दितीत?

हांगां कलवंतां खंय थावन आयलीं? जात खंय थावन आयली? ल्हान जात आनी व्हड जात म्हळ्ळी कल्पना खंय थावन आयली? ह्ये सगळे कवितेंत कवी कलेविशीं खंय पुणी उलयला?

कलवंतां म्हळ्यार आपल्ये कलेन, म्हळ्यार नाचपान आनी गायनान, देवळांतल्या देवांक खुशी कर‍चीं बायलां. हांकां कर्नाटकांत देव‍दासी म्हणतात. ह्या देवदासिंक कामुकी तान भागोंवच्या कामाक लोटतात देकून व्यभिचारीण म्हळ्ळो बिल्लोय लागता.

पयले सुवातेर ह्या पाठ पुस्तकाच्ये समितिच्या मनशांक ही कविता समजुंक ना. पांयजणां म्हळ्ळ्याफारा कलवंतांचो तांकां उडास जाला.  कलवंतांचीं व्यभिचाराचीं कामां उगत्यान सांगुंक वचनासतां, तांच्ये कसबेक लागून जात घुसयल्या. आंब्याथावन कुंब्याक उडून, सलीसायेन समजजाय जाल्ले कवितेचेर अत्त्याचार चलयला आनी कवीक च्यार चोवग मेळच्या रसत्या मधेगात लिलांवाक उबो केला.

(कविचो आशय कितेंय आसूं, एका वाचप्याक आपल्या अनभोगाचेर होंदून एके कवितेचो आशय निर्धार करचें स्वातंत्र्य आसा. पुण ह्या पाठपुस्तकांत ह्ये कवितेचो जो आशय दिला तो कसो कसो केल्यारय म्हज्यान मांदून घेंवक साध्य ना मात्र न्हय तो हे कवितेची सोभायच विभाडता)

उत्रांचो अर्थ:

भुर्गयांनी ही कविता सार्के रितीन अभ्यास करिजाय म्हणून पाठ पुस्तकांत कवितेंतल्या उत्रांचो अर्थ दिला. ही वळेरी वाचताना, ह्या पाठ पुस्तकाच्ये समितिंतल्या मनशांक पयल्यान पयलें उण्यार पांच वर्सां तरी कोंकणी शिकुंक धाडची गर्ज आसा म्हणून कळता.

तीन‍सणां= मेळ.
असलो अर्थ खंय सांपडलो देव एकलो जाणां. तिन‌सान या तिन‍सांज म्हळ्यार दोनपारा उपरांतलो वेळ. एका दिसाक आट फार आसतात. एक फार म्हळ्यार तीन वोरां. दोनपार म्हळ्यार तीन थावन स वोरां पर‍यांतलो काळ. तिन‍सान म्हळ्यार स थावन नोव वोरां पर‍यांतलो काळ. म्हळ्यार साधारण आमोरेचो वेळ.

कंवळी=अछानक, एकाच्छाणें
कसलो एक भंगस्तळ उत्रांच्या अर्थाचो! कंवळी या कवळी म्हळ्ळ्या सब्दाचो अर्थ नाजूक, मोव, मृदू, कोमल. पाठ पुस्तक समितिच्यांक कसलो एक अर्थ सांपडता पळेया.

नकळटाना=सुट्टाना
नकळटाना सब्दांतच त्या सब्दाचो अर्थ आसा. ना कळताना म्हळ्यार कळचे आदिंच, कळनासतानांच. पाठ पुस्तक समितिच्यांक नकळटाना समजुंक वेताना खंयच्या नमुन्याचो वाय सुट्टा कळना.

नुल्लें=उपकारना
हांगासर नुल्लें म्हळ्ळो सब्द उरुंक ना म्हळ्ळ्या अर्थान वापर‍ला. 'तांतलें कांय नुल्लें आज' म्हळ्यार तांतलें कितेंच उरुंक ना आज म्हळ्ळो अर्थ जाता.

घट्टी=बळाधीक, स्वाधीक
हांगासर घट्टी म्हळ्ळो सब्द घडतीत म्हळ्ळ्या अर्थान वापर जाला. 'पडटी केन्नां सपणां तिंच घडटी जाग्रणां' म्हळ्ळ्या वाक्यांत पडतीत आनी घडतीत सब्दां मारिफात आंतरीक प्रास हाडोंवच्या शेवोटान कवीन तशें केलां.

कितल्यो चुकी.. ह्यो चुकी कोणें भोगसुंच्यो? एके कवितेंत इतल्यो चुकी तर, धाव्ये क्लाशिच्या आख्ख्या कोंकणी पाठ पुस्तकांत कितें पुराय आसुंक पुरो? मागीर सव्ये क्लाशिथावन धावे पर‍यांतल्या पांच पाठ पुस्तकांनी?

काम नातल्ल्यांनी भुरग्यांचे कुले तासचें काम कर‍चें न्हय. अर्थ आपार्थ करून शिकोंवचें न्हय. समितिच्या मीटिंगांनी ल्हान सान दुडू मेळता म्हणून नाक लोटचें न्हय. तांची घनता, मऱ्याद सांबाळुंक तांकां कळजाय. कळनातल्ल्या कामांनी हात घालिनासतां पयस ऊर‍चें बोव समजिकायेचें काम.

ह्या पाठ पुस्तकाच्या समितिंत जे मनीस आसात तांचीं नांवां ह्या लेखनाच्ये आकेरीक दिल्यांत. तांचेविशीं व्यक्तिगत हांव कितेंय बरयना. तांच्ये अऱ्हतेविशीं, शिकपाविशीं, गिन्यानाविशीं, अंतस्ताविशीं तुमच्या पयकिंतल्या सकडांक न्हय तरी थोड्यांक तरी कळीत आसतलें. तुमी थोड्यांनी आमकां बरोंवचें आनी हें कितलें सार्कें म्हणून समाजाक कळोंवचें.

पाठपुस्तक रचना समिती:

अध्यक्ष:
डॉ. जेराल्ड पिंटो, उपन्यासक, मिलाग्रीस कॉलेज, संतेकट्टे, कल्याणपूर, उडुपी

सदस्य:
श्री फॅंक हिलरी डिसोजा, मुख्योपाध्याय, पोंपै शाळा, उर्वा, मंगळूरू
सी. आन्नी क्रास्ता, नित्याधर हैसकूल, नित्याधर नगर, मंगळूरू
श्रीमती मेरी डिसिल्वा, लिषा विल्ला, नागूरी मजाल, कंकनाडी पोस्ट, मंगळूरू - २
लिप्यंतकर्त: श्रीमती सुचित्र शेणै, केनरा शाळा, उर्वा, मंगळूरू - ६
परिशीलनकार: फा. वलेरियन फेर्नांडीस, संत अंतोनी चर्च, सास्तान, उडुपी
चित्रकार: श्री विल्सन जे. पी. डिसोजा, जे. पी. निवास, कय्यार, वया उप्पळ, कासरगोडू.

समन्वय समिती:
श्री कासरगोडू चिन्ना, अध्यक्ष, कर्नाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमी, मंगळूरू.
डॉ. बी. देवदास पै, रिजिस्ट्रार, कर्नाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमी, मंगळूरू
श्री रॉय कॅस्टेलीनो, अध्यक्ष, कोंकणी प्रचार संचालन (री). मंगळूरू
डॉ. के. मोहन पै, काऱ्यदर्शि, कोंकणी अल्पसंख्यात विद्या संस्था संघ, मंगळूरू.

मुखेल संयोजक:
प्रो. जे. एस. मुडंबडित्ताय
पठ्यपुस्तक परिष्करणे हागू पठ्यपुस्तक रचने, कर्नाटक पठ्यपुस्तक संघ, बेंगळूरू

मुखेल स्ल्हागार:
श्री वै. टी. गुरुमूर्ती, व्यवस्थापक निर्देशक, कर्नाटक पठ्यपुस्तक संघ, बेंगळूरू
श्री बेळ्ळशेट्टी, सह निर्देशक, कर्नाटक पठ्यपुस्तक संघ, बेंगळूरू

काऱ्यक्रम संयोजक:
श्रीमती चंद्रकला, सहायक निर्देशक, कर्नाटक पठ्यपुस्तक संघ, बेंगळूरू

- मेल्विन रोड्रीगस