ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿತಾ
-ಪರೇಶ್ ನರೇಂದ್ರ ಕಾಮತ್
ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತಾ ಖರ್ಯಾ ಅರ್ಥಾನ್ ಫುಲುನ್ ಆಯ್ಲಿ ತಿ ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್
.450
ವರ್ಸಾಂ ಪೊರ್ತುಗೆಜ್ ರಾಜ್ವಟಿಚ್ಯಾ ಶೆಕಾ ಖಾಲಾ ಆಶಿಲ್ಲೆಂ ಗೊಂಯ್ 1961 ವರ್ಸಾ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಜಾಲೆಂ. ಗೊಂಯ್ಕಾರಾಂನಿ ಪಯ್ಲೆಚ್ ಖೆಪೆ ಮೆಕ್ಳೊ ಸ್ವಾಸ್ ಘೆತ್ಲೊ. ಇತ್ಲೊ ತೇಂಪ್ ಗೊಂಯ್ಕಾರ್, ಜೆ ಆಪ್ಲೆಚ್ ಭುಂಯೆಂತ್ ಪರ್ಕಿ ಕಶೆ ಘುಸ್ಮಟೂನ್ ಜಿಯೆತಾಲೆ, ತೆ ಸಳ್ಸಳ್ಟ್ಯಾ ವಾರ್ಯಾಚೊ ತಾಲ್ ಧರೀತ್ ಮೆಕ್ಳ್ಯಾ ಗಳ್ಯಾನ್ ಗಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲೆ....ಶೆವ್ಣ್ಯಾಂಕ್
, ನ್ಹಂಯಾಂಕ್, ಝಾಡಾಂಕ್, ದೊಂಗ್ರಾಂಕ್, ವಾರ್ಯಾಕ್ ಜಶಿ ಆಪ್ಲಿ ಸ್ವತಾಚಿ ಭಾಸ್ ಆಸ್ತಾ, ತಶಿ ದರೆಕಾ ವಾಠಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಕ್ ಆಪ್ಲಿ ಸ್ವತಾಚಿ ಭಾಸ್ ಆಸ್ತಾ.ಗೊಂಯ್ಕಾರಾಂಚಿ ಸಭಾವೀಕ್ ಭಾಸ್ ಕೊಂಕಣಿ ಆನಿ ಹೆಚ್ ಭಾಶೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ತೊ ಬರೆ ತರೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ್ ಜಾತಾ
. ತಾಚ್ಯಾ ಭಾವ್-ಭಾವನಾಂಕ್, ಇತ್ಸಾ-ಆಕಾಂಕ್ಷಾಂಕ್, ಸಂವೇದನಾಂಕ್, ಜಾಣಿವಾಂಕ್, ಉಮಾಳ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲ್ಯಾನೂಚ್ ಕಾಳೀಜ್-ಕಂವ್ಳೊ ಚಂವರ್ ಫುಟ್ಟಾ.ಹೀಚ್ ಗಜಾಲ್
, ನೆಮ್ಕೆಪಣಾನ್, ಕವಿತೆಚೇಯ್ ಬಾಬ್ತಿಂತ್ ಲಾಗು ಜಾತಾ. ಖರಿ ಆನಿ ಬರಿ ಕವಿತಾ ಸಭಾವೀಕ್ ಭಾಶೆಂತ್ಲ್ಯಾಂನೂಚ್ ಅಳಂಗ್ ಫುಲುನ್ ಯೆತಾ ಆನಿ ಜರ್ ತಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ್ ಉತರ್ಲ್ಯಾರ್ ಥಳ್-ಕಾಳ್ಜಾಚ್ಯೊ ಶಿಮೊ ಹುಪೂನ್ ವೈಶ್ವಿಕ್ ಕವಿತೆಕಡೆನ್ ಆಪ್ಸೂಕ್ ನಾತೆಂ ಜೊಡ್ಟಾ.‘
ಕವಿತೆಚಿ ಭಾಸ್’ ಹಿ ಸೃಜನ್ಶೀಳ್ ಭಾಸ್ ಆಸ್ಚಿ ಪಡ್ಟಾ ಆನಿ ತಿ ದರೆಕಾ ಕವಿನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಪಿಂಡಾಪ್ರಮಾಣ್, ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣ್, ಮಾನಸಿಕತಾಯೆ ಪ್ರಮಾಣ್ ವಿಕಸಿತ್ ಕರ್ಚಿ ಪಡ್ಟಾ. ‘ಭಾಸ್’ ಹೆಂ ಸಂವಾದ್ ಸಾದ್ಪಿ ಮಾಧ್ಯಮ್ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಕವಿ ಆಪ್ಲೊ ಅಣ್ಭವ್ ಭಾಶೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ್ ಕರ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಅಣ್ಭವಾಂತ್ಲ್ಯಾನೂಚ್ ಕವಿತೆಕ್ ಆಪ್ಲೆಂ ರೂಪ್ ಆನಿ ಆಶಯ್ ಮೆಳ್ಟಾ. ತಿಚ್ಯಾ ಆಶಯಾಕ್ ವೆಗ್ವೆಗ್ಳಿಂ ಪರಿಮಾಣಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತ್ ಜಾತಾತ್. ತೆ ಖಾತೀರ್, ಕವಿತಾ ಹೆಂ ಭಾಶೆಚೆಂ ಸೃಜನ್ಶೀಳ್ ಅಶೆಂ ಸಂಘಟನ್ ಆಸಾ, ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಪಡ್ಟಾ.
ಮರಾಠಿ
ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತ್
- 1960 ಚ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆಚೆಂ ವೆಗ್ಳೆಪಣ್ ಸಿದ್ಧ್ ಕರ್ಪಿ ಕವಿಂಚೊ ಉದೆವ್ ಜಾಲೊ. ತಾಂತುಂತ್ಲೆ ಮುಖೆಲ್ ಕವಿ ಮ್ಹಣ್ಲ್ಯಾರ್ ಬಯಾಭಾವ್, ಬಾಕೀಬಾಬ್ ಬೋರ್ಕರ್, ಮನೋಹರ್ರಾಯ್ ಸರ್ದೇಸಾಯ್, ರ.ವಿ. ಪಂಡಿತ್, ಅಭಿಜಿತ್, ಶಂಕರ್ ರಾಮಾಣಿ, ಪಾಂಡುರಂಗ್ ಭಾಂಗಿ, ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾ ಆನಿ ನಾಗೇಶ್ ಕರ್ಮಲಿ. ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾಂತ್ ತಾಂಣಿ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತಾಂಚೆ ದೋನ್ ಪ್ರವಾಹ್ ದಿಷ್ಟಿ ಪಡ್ಟಾತ್. ಏಕ್ -ಆತ್ಮನಿಷ್ಠ್ ಕವಿತೆಚೊ ಆನಿ ದುಸ್ರೊ ಸಮಾಜಿಕ್ ಆಶಯಾಚೆ ಕವಿತೆಚೊ.ಮೋಗ್
-ಸೈಮಾಚಿ ಕವಿತಾ ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾಂತ್ ಚಡ್ ಪ್ರಮಾಣಾಂತ್ ಯೆತಾಲಿ ತಿ ಹ್ಯಾ ಕವಿಂಚ್ಯಾ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಆನಿ ಸೌಂದರ್ಯ್ವಾದಿ ದಿಶ್ಟಿಕೋನಾಕ್ ಲಾಗುನ್. 1960 ಚ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ ನಿಕ್ತೋಚ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲೊ ಹೊ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿತೆಚೊ ಪ್ರವಾಹ್ ಫಾಟ್ಲಿಂ ಸುಮಾರ್ ಪಾಂಚ್ ದಸಕಾಂ ಏಕ್ ಸಾರ್ಕೊ ವ್ಹಾಂವತ್ ಆಸಾ.ಕವಿ ಬಾಕೀಬಾಬ್ ಬೋರ್ಕರ್ ಹೆ ಮರಾಠಿ ಕಾವ್ಯ್ ಪರಂಪರೆಂತ್ ವಾಡುನ್ ನಾಂವಾ
-ರುಪಾಕ್ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿ. ಜಾಲ್ಯಾರೂಯ್, ತಾಂಣಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಶೆಚಿ ಗರಜ್ ವಳ್ಖೂನ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲ್ಯಾನೂಯ್ ಕವಿತಾ ರಚ್ಲ್ಯೊ. ಬಾಕೀಬಾಬಾಂಚೆ ‘ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ’ ಆನಿ ‘ಸಾಸಾಯ್’ ಅಶೆ ದೋನ್ ಕವಿತಾಸಂಗ್ರಹ್ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಆಯ್ಲೆ. ಹ್ಯಾ ದೋನೂಯ್ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಮೋಗ್-ಸೈಮಾಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ವಾಚ್ತಕೀಚ್ ಬಾಕಿಬಾಬಾಂಚೆ ಕವಿತೆಚಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದಿ ಆನಿ ರುಮಾನಿ ತಾಂಕ್ ಜಾಣ್ವತಾ. ತಾಂಚೆ ಕವಿತೆಕ್ ಆಶಿಲ್ಲಿ ನಿಜಾಚಿ ಗೇಯತಾ, ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಆಶಯಾಕ್ ಲಯ್-ತಾಲಾಚೆಂ ಭಾನ್ ದಿತಾ. ತೆ ನದ್ರೆನ್ ‘ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ’, ‘ತುಜೆ ಹಾತ್’, ‘ಪಾವ್ಲಾಚ್ಯಾ ಸುಲುಸಾನೂಚ್’, ‘ಹ್ಯಾ ವಿಲಾಥೆ’, ‘ಆಬೊಲ್ಯಾಂಚಿ ಫಾಂತಿ’ ಹ್ಯೊ ಕವಿತಾ ತಾಂಚ್ಯಾ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾಂಚಿ ಅಸ್ಸಲ್ ತಾಂಕ್ ದಾಖಯ್ತಾ. ‘ಪಾಂಯ್ಜಣಾಂ’ ಸಾರ್ಕೆ ಸರ್ವಾಂಗ್ ಸುಂದರ್ ಕವಿತೆಂತ್ ಜಾಣ್ವತಾ ತಿ ಬಾಕಿಬಾಬಾಂಚೆ ಕವಿತೆಂತ್ಲಿ ವಿಲಕ್ಷಣ್ ನಾದ್ಮಯತಾ. ಬಾಕಿಬಾಬಾಂಚೊ ಮೂಳ್ಚೊ ಪಿಂಡುಚ್ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿಚೊ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಂಚಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಂತ್ ರಸ್ರಸೂನ್ ಘೊಂಸಾರ್ ಯೆತಾ.ಬಾಕಿಬಾಬಾಂಚೆ ಸಮಕಾಳೀನ್ ಕವಿ ಮ್ಹಣ್ಲ್ಯಾರ್ ಶಂಕರ್ ರಾಮಾಣಿ ಆನಿ ಪಾಂಡುರಂಗ್ ಭಾಂಗಿ
. ಹ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯ್ ಕವಿಂಚೊ ಪಿಂಡ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕವಿಂಚೊ ಆಸುನಯ್ ತೊ ಬಾಕಿಬಾಬಾಂ ಪರಸ್ ವೆಗ್ಳೊ. ಬಾಕಿಬಾಬ್ ಸಭಾವಾನ್ ಲೊಕಾಂತಿ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ರಾಮಾಣಿ ಆನಿ ಭಾಂಗಿ ಹೆ ಎಕಾಂತಿ. ಬಾಕಿಬಾಬಾಂಚೆ ಕವಿತೆಚೊ ಪ್ರವಾಸ್ ಹೊ ಅಮುರ್ತಾ ಕಡ್ಲ್ಯಾನ್ ಮುರ್ತಾ ಕಡೆನ್ ಗೆಲ್ಲೊ ದಿಸ್ತಾ, ಜಾಲ್ಯಾರ್ ರಾಮಾಣಿ ಆನಿ ಭಾಂಗಿ ಮುರ್ತ್ ಅಣ್ಭವಾಂತ್ಲೆ ಸಗ್ಳೆ ಘಟಕ್ ಕವಿತೆಂತ್ ವಿರ್ಗಳಾವ್ನ್ ತಾಂಕಾಂ ಅಮೂರ್ತ್ ಪಾತಳೆರ್ ವ್ಹರ್ತಾತ್. ಹೆ ದೊಗೂಯ್ ಕವಿ ಆತ್ಮನಿಷ್ಠ್ ಆಶಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಂಣಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಅಣ್ಭವಾಂ ಕಡೆನ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ರಾವುನ್ ಆಪ್ಲ್ಯೊ ‘ಶಬ್ದ್-ಸಂವೇದನಾ’ ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಮಾಂಡ್ಲ್ಯಾತ್. ರಾಮಾಣಿಚೆಂ ‘ಜೊಗ್ಲಾಂಚೆಂ ಝಾಡ್’, ‘ನಿಳೆಂ ನಿಳೆಂ ಬ್ರಹ್ಮ್’, ‘ಬ್ರಹ್ಮಕಮಳ್’ ಹೆ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಪಾಂಡುರಂಗ್ ಭಾಂಗಿಚೆ ‘ಅದೃಷ್ಟಾಚೆ ಕಳೆ’,‘ದಿಶ್ಟಾವೊ’ ಆನಿ ‘ಚಾಂಫೆಲ್ಲಿ ಸಾಂಜ್’ ಹೆ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ್ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾತ್. ತಾಂಚೆ ಕವಿತೆಚಿಂ ಮುಳಾಂ ಭಾರತೀಯ್ ಪರಂಪರೆಚೆ ಮಾತ್ಯೆಂತ್ ಖೋಲ್ ಮೆರೆನ್ ರುಜುನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾಂತ್.ಕವಿ ರ
.ವಿ.ಪಂಡಿತ್, ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾ ಆನಿ ನಾಗೇಶ್ ಕರ್ಮಲಿ ಹಾಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಖರ್ ಸಮಾಜಿಕ್ ಆಶಯ್ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕರ್ತಾತ್. ಅಶೆಂ ಆಸುನ್ ಲೆಗೀತ್, ‘ಆಯ್ಜ್ ತುಂ ಯೆತಲೊ ದೆಖುನ್’ ಸಾರ್ಕಿ ಅಸ್ಸಲ್ ಮೊಗಾಚಿ ಅಥ್ರೆಕಣಿ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕರ್ಪಿ ಕವಿತಾ ಪಂಡಿತ್ ಸಹಜತಾಯೆನ್ ಬರೊವ್ನ್ ವತಾ.ಚಾ
.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾ ಹಾಂಚಿ ‘ಹಾಡ್ ಚೆಡ್ವಾ ಬುಡ್ಕುಲೊ’ ಹಿ ಕವಿತಾ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲಿ ಏಕ್ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ್ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾ ಮ್ಹಣ್ಚಿ ಪಡ್ಟಲಿ.ಕವಿ ನಾಗೇಶ್ ಕರ್ಮಲಿ ಹೆ ಸಹಜತಾಯೆನ್ ಸಮಾಜಿಕ್ ಆಶಯಾಚಿ ಸಶಕ್ತ್ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ತಾತ್
. ತೆಚ್ ಸಹಜತಾಯೆನ್ ತೆ ವಿಶುದ್ಧ್ ಭಾವ್ ಕವಿತಾಯ್ ಬರಯ್ತಾತ್. ‘ಜೋರ್ಗತ್’, ‘ಸಾಂವಾರ್’, ‘ವಂಶಕುಳಾಚೆಂ ದೆಣೆಂ’, ‘ಥಾಂಗ್-ಅಥಾಂಗ್’ ಹ್ಯಾ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಂಣಿ ಮೋಗ್-ಸೈಮಾಚಿ ಸುಂದರಾಯ್ ಆನಿ ನಾಜ್ಕಾಯ್ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕರ್ಪಿ ಭಾವ್ಕವಿತಾ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ದಿಲ್ಯಾ.1970
ಚ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆನ್ ಆಧುನಿಕ್ ಮೊಡ್ಣಾಂ ಘೆವ್ನ್ ನವ್ಕವಿತೆ ಕಡೆನ್ ನಾತೆಂ ಜೊಡಿಲ್ಲೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮೋಗ್ ಕವಿತಾಂನಿ ಸಾಂಕೆತಿಕತಾಯ್ ಉಣ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣಾಂತ್ ದಿಸ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ಲೆ ಮುಖೆಲ್ ಕವಿ ಮ್ಹಣ್ಲ್ಯಾರ್ ರಮೇಶ್ ವೆಳುಸ್ಕಾರ್, ಪುಂಡಲೀಕ್ ನಾಯ್ಕ್, ಮಾಧವ್ ಬೋರ್ಕರ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಾಡ್ಗಾಂವ್ಕಾರ್, ಕಾಶಿನಾಥ್ ಶಾಂಬಾ ಲೊಲಿಯೆಂಕಾರ್ ಆನಿ ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್ದಾಂಡೆ. ಹ್ಯಾ ಕವಿಂನಿ ಆಪ್ಲಿ ಸರ್ಜನ್ಶೀಲತಾಯ್ ಕಸಾಕ್ ಲಾವ್ನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆಕ್ ನವೆ ಆಯಾಮ್, ನವಿಂ ಪರಿಮಾಣಾಂ ದಿಲಿಂ. ನವಿಂ ಮುಲ್ಯಾಂ, ನವೆ ಪ್ರಯೋಗ್ ತಾಂಣಿ ಕವಿತೆಂತ್ ಪ್ರಸ್ಥಾಪೀತ್ ಕರ್ಪಾಚೊ ಯತ್ನ್ ಕೆಲೊ.ಹೆ ಪಿಳ್ಗೆಂತ್ಲೆ ಕವಿ ರಮೇಶ್ ವೆಳುಸ್ಕಾರ್ ಆನಿ ಕವಿ ಮಾಧವ್ ಬೋರ್ಕರ್ ಹಾಂಣಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಚೊ ಪ್ರವಾಹ್ ಆನಿಕೂಯ್ ರೂಂದ್ ಆನಿ ಖೋಲ್ ಕರೀತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಕ್ ನವೆ ಆಯಾಮ್ ಜೊಡುನ್ ದಿಲೆ
. ತಾಂಣಿ ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಪಿಂಡಾ ಪ್ರಮಾಣ್ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಪ್ರವಾಹಾಕ್ ನವೆ ಜಾಣಿವೆಚಿಂ ಪರಿಮಾಣಾಂ ದಿಲಿಂ.ಕವಿ ರಮೇಶ್ ವೆಳುಸ್ಕಾರ್ ಹಾಂಣಿ ಗೊಂಯ್ಚೆ ಸಂಸ್ಕೃತಾಯೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್
, ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಸೈಮಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್, ಲೋಕ್ವೇದಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್, ಲೋಕ್ ಸಂಗೀತಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಲಯ್-ತಾಲಾಚಿ ಉರ್ಜಾ ಘೆತ್ಲಿ ಆನಿ ನಿಜಾಚಿ ಲಾವಣ್ಯಮಯಿ ಶಬ್ದಕಳಾ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಹಾಡ್ಲಿ. ತಾಂಣಿ ‘ಕೊಯ್ನ್’ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ಲೆಗಿತ್ ನಿಜಾಚಿ ಆನಿ ಸೆಂದ್ರಿಯ್. ‘ಸಾವುಲ್ಗೋರಿ’ ಹಿ ತಾಂಚಿ ಅಪ್ರತಿಮ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕವಿತಾ ಅಮ್ಲಾನ್, ಸೌಂದರ್ಯಾನ್ ರಸ್ರಸ್ತಾ. ‘ಮೋರ್ಪಾಖಾಂ’, ‘ಸಾವುಲ್ಗೋರಿ’, ‘ಆಂಗ್ಣಿ ನಾಚ್ತಾ ಮೋರ್ ಮೊರ್ಯಾ’, ‘ತನರ್ಜ್ಯೋತಿ’ ಹ್ಯಾ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತಾಂನಿ ತಾಂಚೊ ಸೌಂದರ್ಯ್ವಾದಿ ಆನಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ದಿಷ್ಟಿಕೋನ್ ದಿಸುನ್ ಯೆತಾ.ಕವಿ ಮಾಧವ್ ಬೋರ್ಕರಾಂಚಿ ಕವಿತಾ ಸೈಮಾಂತ್ಲೆ
, ಜಿಣೆಂತ್ಲೆ ಗೂಢತಾಯೆಚೊ ಮಾಗ್ ಘೆತಾ. ತಾಂಚಿ ಕವಿತಾ ಇಂಪ್ರೆಶನಿಸ್ಟಿಕ್ ಶೈಲಿನ್ ಚಿತಾರಿಲ್ಲಿ ಎಬ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪೇಟಿಂಗಾ ಸಾರ್ಕಿ ಅವತರ್ತಾ. ಸರಳ್, ಮಿತಾಕ್ಷರಿ ಆನಿ ಸುಕ್ಷೀಮ್ ಸಂವೇದನಾಚೊ ಆವಿಷ್ಕಾರ್ ತಾಂಣಿ ಛಂದಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಆನಿ ಮುಕ್ತಛಂದಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಘಡಯ್ಲಾ. ‘ವತಾಚ್ಯೊ ಸಾಂವ್ಳ್ಯೊ’, ‘ಪರ್ಜಳಾಚೆಂ ದಾರ್’, ‘ಯಮನ್’ ಹ್ಯಾ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲ್ಯೊ ತಾಂಚ್ಯೊ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾ ಅಮುರ್ತಾ ವಟ್ಯಾಂ ಆಪ್ಸೂಕ್ ಝೊಂಪಯ್ ಘೆತಾತ್.ಕವಿ ಪುಂಡಲೀಕ್ ನಾಯ್ಕ್ ಹಾಂಣಿ ಸಮಾಜಿಕ್ ಅನ್ಯಾಯ್
, ಅತ್ಯಾಚಾರಾ ಆಡ್ ಬಂಡ್ ಕರೀತ್ ಸಮಾಜಿಕ್ ಆಶಯಾಚ್ಯೊ ಸಶಕ್ತ್ ಕವಿತಾ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯೊ ಆಸ್ಲ್ಯೊ ತರೀ ತಾಂಣಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ್ ಅಶ್ಯೊ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾಯ್ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ದಿಲ್ಯಾತ್. ‘ಪತ್ರ್’ ಸಾರ್ಕಿ ತಾಂಚಿ ಕವಿತಾ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಚೆಂ ವೆಗ್ಳೆಪಣ್ ದಾಖಯ್ತಾ.ಕವಿ ಅರುಣ್ ಸಾಖರ್ದಾಂಡೆ ಹಾಂಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಮನ್ಶಾಚೆ ಜಿಣ್ಯೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಎಬ್ಸರ್ಡಿಟಿಚೆರ್ ಭಾಶ್ಯ್ ಕರ್ಪಿ ಆಸ್ಲ್ಯೊ ತರೀಯ್ ತಾಂಣಿ
‘ಮೋಗ್ಕಿನಾರಿ’ ಹೊ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾಂಚೊ ಸಂಗ್ರಹ್ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ದಿಲಾ. ಪುಣ್ ತಾಂಚ್ಯೊ ಹ್ಯಾ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಬಾರ್ಕಾಯೆನ್ ವಾಚ್ಲ್ಯಾರ್ ತಾಂಚೊ ಎಕೂಣ್ ಮೊಗಾಕಡೆನ್ ಪಳೊವ್ಪಾಚೊ ದಿಷ್ಟಿಕೋನ್ ಎಂಟಿ-ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಆಸಾ, ಅಶೇಂಯ್ ಜಾಣ್ವತಾ.ಹೆ ಪಿಳ್ಗೆಚ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ಚೆ ಪಿಳ್ಗೆಂತ್ಲ್ಯಾ
, ಮ್ಹಣ್ಲ್ಯಾರ್ 1980 ಚ್ಯಾ ಆನಿ 1990 ಚ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕವಿಂನಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿತೆ ಕಡ್ಲ್ಯಾನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಕವಿತೆ ಕಡೆನ್ ಝೆಂಪ್ ಘೆತಿಲ್ಲಿ ದಿಸ್ತಾ. ಪ್ರಖರ್ ಅಸೊ ಸಮಾಜಿಕ್ ಆಶಯ್ ಹ್ಯಾ ದಸಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕವಿಂನಿ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕೆಲಾ. ಜಾಲ್ಯಾರೂಯ್ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾಯ್ ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ಸೌಂದರ್ಯ್ಸೊದಾ ಪ್ರಮಾಣ್ ವಿಕಸೀತ್ ಕರ್ಪಾಚೊ ಯತ್ನ್ ಕೆಲಾ. ಕವಿ ಸು.ಮ. ತಡ್ಕೋಡ್, ನೂತನ್ ಸಾಖರ್ದಾಂಡೆ, ನಯನಾ ಆಡಾರ್ಕಾರ್, ಮಾಯಾ ಖರಂಗಟೆ, ಶಶಿಕಾಂತ್ ಪುಣಾಜಿ, ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್, ಆರ್. ರಾಮನಾಥ್, ಪ್ರಸಾದ್ ಲೊಲಿಯೆಂಕಾರ್, ವಿಷ್ಣು ವಾಘ್, ಸುದೇಶ್ ಲೋಟ್ಲಿಕಾರ್, ಸಂಜೀವ್ ವೆರೆಂಕಾರ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್ ಆನಿ ಗ್ವಾದಲೂಪ್ ಡಾಯಸ್ ಹಾಂಚೆ ಸಾರ್ಕೆ ಕವಿ ಆಪ್ಲೆ ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ನವ್ಯೊ ಜಾಣಿವೊ, ನವ್ಯೊ ಸಂವೇದನಾ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕರ್ತಾತ್.ಆಯ್ಚಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾ ಬಾರಿಕ್ಸಾಣೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ್ಲ್ಯಾರ್ ತಿಣೆ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಅಣ್ಭವಾಚೊ ಆವಾಠ್ ಬರೋಚ್ ರೂಂದ್ ಕೆಲಾ
, ನವ್ಯಾ ಜಾಣಿವಾಂಚಿ ಖೊಲಾಯ್ ತಿಕಾ ಆಯ್ಲ್ಯಾ ಅಶೆಂ ಜಾಣ್ವತಾ. ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ physical involvement, recreative and procreative sex, fertility, gestation ಸಾರ್ಕ್ಯಾ ಗಜಾಲಿಂನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತೆಕ್ ಆಟೀವ್ ಸ್ವರೂಪ್ ಆಯ್ಲಾಂ. Eroticism ಹೊ ಘಟಕ್ ತಿಚ್ಯಾಂತ್ ಆಸ್ಪಾವ್ಲಾ. ತಿಣೆಂ multilayered organic structure ಧಾರನ್ ಕರುನ್ ತಿ ಅಧಿಕ್ ಸುಕ್ಷೀಮ್, sensuous ಆನಿ ಸಂವೇದನ್ಶೀಲ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ತಿಣೆಂ ಸಾಂಕೇತಿಕ್ ವಿಚಾರ್ ಧಾರಾ ಕುಶೀಕ್ ದವ್ರುನ್ ಸೈಮ್ ಆನಿ ಮಾನವಿ ಜಿಣೆಚಿ ಸಾಂಗಡ್ ಘಾಲುನ್ ಸೌಂದರ್ಯಾಚಿಂ ನವಿಂ ದಾರಾಂ ಉಗ್ತಿಂ ಕೆಲ್ಯಾಂತ್.ಸಮಕಾಲೀನ್ ಭಾರತೀಯ್ ಭಾಶೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರೇಮ್ಕವಿತಾಂಚ್ಯಾ ಖಾಂದಾಕ್ ಖಾಂದೊ ಲಾವ್ನ್ ಬಸ್ಪಾ ಇತ್ಲಿ ತಿ ಸಂಪನ್ನ್ ಆಸಾ ಹಾಂತುಂತ್ ದುಬಾವ್ ನಾ
.कोंकणिंतली रोम्यांटीक कविता
-परेश नरेंद्र कामत
कोंकणी कविता खर्या अर्थान फुलून आयली ती गोंयच्या स्वातंत्र्या उपरांत.
४५० वर्सां पोर्तुगेज राज्वटिच्या शेका खाला आशिल्लें गोंय १९६१ वर्सा स्वतंत्र जालें. गोंयकारांनी पयलेच खेपे मेकळो स्वास घेतलो. इतलो तेंप गोंयकार, जे आपलेच भुंयेंत पर्की कशे घुस्मटून जियेताले, ते सळसळट्या वार्याचो ताल धरीत मेकळ्या गळ्यान गावंक लागले....
शेवण्यांक, न्हंयांक, झाडांक, दोंग्रांक, वार्याक जशी आपली स्वताची भास आसता, तशी दरेका वाठारांतल्या मनशाक आपली स्वताची भास आसता.
गोंयकारांची सभावीक भास कोंकणी आनी हेच भाशेंतल्यान तो बरे तरेन व्यक्त जाता. ताच्या भाव-भावनांक, इत्सा-आकांक्षांक, संवेदनांक, जाणिवांक, उमाळ्यांक कोंकणिंतल्यानूच काळीज-कवंळो चंवर फुट्टा.
हीच गजाल, नेमकेपणान, कवितेचेय बाबतिंत लागू जाता. खरी आनी बरी कविता सभावीक भाशेंतल्यांनूच अळंग फुलून येता आनी जर ती अर्थपूर्ण उतर्ल्यार थळ-काळजाच्यो शिमो हुपून वैश्वीक कवितेकडेन आप्सूक नातें जोडटा.
‘कवितेची भास’ ही सृजनशीळ भास आसची पडटा आनी ती दरेका कवीन आपल्या पिंडापरमाण, व्यक्ती प्रमाण, मानसिकताये प्रमाण विकसीत कर्ची पडटा. ‘भास’ हें संवाद सादपी माध्यम आशिल्ल्यान कवी आपलो अणभव भाशेंतल्यान अभिव्यक्त कर्ता. ह्या अणभवांतल्यानूच कवितेक आपलें रूप आनी आशय मेळटा. तिच्या आशयाक वेगवेगळीं परिमाणां प्राप्त जातात. ते खातीर, कविता हें भाशेचें सृजनशीळ अशें संघटन आसा, अशें म्हणचें पडटा.
मराठी, कन्नड, बंगाली ह्या भाशांतले कवितेक जशी व्हड काव्य परंपरा आसा तशी कोंकणी कवितेक ना. तरीय भारतीय काव्य परंपरे कडेन कोंकणी कवितेन लागसारण जोडून घेतलां. आनी हें लागसाराण कोंकणी कवितेचीं फाटलीं पांच दसकां अभ्यासल्यार सहजतायेन जाण्वूं जाता. ह्या पांच दसकांच्या काळांत कोंकणी कवितेन आपलें निजाचें रूप घेतलां. भास, कला आनी संसकृतायेचो संगम कोंकणी कवितेंत खरपणान दिसुंक लागला.
कोंकणी साहित्यांत - १९६० च्या दसकांत कोंकणी कवितेचें वेगळेपण सिद्ध कर्पी कविंचो उदेव जालो. तांतुंतले मुखेल कवी म्हणल्यार बयाभाव, बाकीबाब बोर्कर, मनोहरराय सर्देसाय, र.वी. पंडीत, अभिजीत, शंकर रामाणी, पांडुरंग भांगी, चा.फ्रा. देकोसता आनी नागेश कर्मली. ह्या काळांत तांणी बरयिल्ल्या कवितांचे दोन प्रवाह दिषटी पडटात. एक -आत्मनिषठ कवितेचो आनी दुस्रो समाजीक आशयाचे कवितेचो.
मोग-सैमाची कविता ह्या काळांत चड प्रमाणांत येताली ती ह्या कविंच्या रोम्यांटीक आनी सौंदर्यवादी दिश्टिकोनाक लागून. १९६० च्या दसकांत निक्तोच सुरू जाल्लो हो रोम्यांटीक कवितेचो प्रवाह फाटलीं सुमार पांच दसकां एक सार्को व्हांवत आसा.
कवी बाकीबाब बोर्कर हे मराठी काव्य परंपरेंत वाडून नांवा-रुपाक आयिल्ले प्रेमकवी. जाल्यारूय, तांणी कोंकणी भाशेची गरज वळखून कोंकणिंतल्यानूय कविता रचल्यो. बाकीबाबांचे ‘पांयजणां’ आनी ‘सासाय’ अशे दोन कवितासंग्रह उज्वाडाक आयले. ह्या दोनूय संग्रहांतल्यो मोग-सैमाच्यो कविता वाचतकीच बाकिबाबांचे कवितेची स्वच्छंदी आनी रुमानी तांक जाण्वता. तांचे कवितेक आशिल्ली निजाची गेयता, कवितेच्या आशयाक लय-तालाचें भान दिता. ते नद्रेन ‘पांयजणां’, ‘तुजे हात’, ‘पावलाच्या सुलुसानूच’, ‘ह्या विलाथे’, ‘आबोल्यांची फांती’ ह्यो कविता तांच्या प्रेमकवितांची अस्सल तांक दाखयता. ‘पांयजणां’ सार्के सर्वांग सुंदर कवितेंत जाण्वता ती बाकिबाबांचे कवितेंतली विलक्षण नादमयता. बाकिबाबांचो मूळचो पिंडूच प्रेमकविचो आशिल्ल्यान तांची प्रतिभा प्रेमकवितेंत रसरसून घोंसार येता.
बाकिबाबांचे समकाळीन कवी म्हणल्यार शंकर रामाणी आनी पांडुरंग भांगी. ह्या दोगांय कविंचो पिंड प्रेम कविंचो आसुनय तो बाकिबाबां परस वेगळो. बाकिबाब सभावान लोकांती जाल्यार रामाणी आनी भांगी हे एकांती. बाकिबाबांचे कवितेचो प्रवास हो अमुर्ता कडल्यान मुर्ता कडेन गेल्लो दिसता, जाल्यार रामाणी आनी भांगी मूर्त अणभवांतले सगळे घटक कवितेंत वीर्गळावन तांकां अमूर्त पातळेर व्हर्तात. हे दोगूय कवी आत्मनिषठ आशिल्ल्यान तांणी आपल्या अणभवां कडेन प्रामाणीक रावून आपल्यो ‘शब्द-संवेदना’ कवितेंतल्यान मांडल्यात. रामाणिचें ‘जोगलांचें झाड’, ‘निळें निळें ब्रह्म’, ‘ब्रह्मकमळ’ हे कविता संग्रह जाल्यार पांडुरंग भांगिचे ‘अदृषटाचे कळे’,‘दिश्टावो’ आनी ‘चांफेल्ली सांज’ हे कविता संग्रह उज्वाडाक आयल्यात. तांचे कवितेचीं मुळां भारतीय परंपरेचे मात्येंत खोल मेरेन रुजून आयल्यांत.
कवी र.वी.पंडीत, चा.फ्रा. देकोसता आनी नागेश कर्मली हांच्यो कविता खर समाजीक आशय व्यक्त कर्तात. अशें आसून लेगीत, ‘आयज तूं येतलो देखून’ सार्की अस्सल मोगाची अथ्रेकणी व्यक्त कर्पी कविता पंडीत सहजतायेन बरोवन वता.
चा.फ्रा. देकोसता हांची ‘हाड चेडवा बुडकुलो’ ही कविता कोंकणिंतली एक उत्कृषट प्रेमकविता म्हणची पडटली.
कवी नागेश कर्मली हे सहजतायेन समाजीक आशयाची सशक्त कविता बरयतात. तेच सहजतायेन ते विशुद्ध भाव कविताय बरयतात. ‘जोरगत’, ‘सांवार’, ‘वंशकुळाचें देणें’, ‘थांग-अथांग’ ह्या कविता संग्रहांतल्यान तांणी मोग-सैमाची सुंदराय आनी नाजकाय व्यक्त कर्पी भावकविता कोंकणीक दिल्या.
१९७० च्या दसकांत कोंकणी कवितेन आधुनीक मोडणां घेवन नवकविते कडेन नातें जोडिल्लें दिसता. ह्या काळांतल्या मोग कवितांनी सांकेतिकताय उण्या प्रमाणांत दिसता. ह्या दसकांतले मुखेल कवी म्हणल्यार रमेश वेळुसकार, पुंडलीक नायक, माधव बोर्कर, प्रकाश पाडगावंकार, काशिनाथ शांबा लोलियेंकार आनी अरूण साखरदांडे. ह्या कविंनी आपली सर्जनशीलताय कसाक लावन कोंकणी कवितेक नवे आयाम, नवीं परिमाणां दिलीं. नवीं मुल्यां, नवे प्रयोग तांणी कवितेंत प्रस्थापीत कर्पाचो यत्न केलो.
हे पिळगेंतले कवी रमेश वेळुसकार आनी कवी माधव बोर्कर हांणी कोंकणी प्रेमकवितेचो प्रवाह आनिकूय रूंद आनी खोल करीत कोंकणी प्रेमकवितेक नवे आयाम जोडून दिले. तांणी आपापल्या पिंडा प्रमाण कोंकणी प्रेमकवितेच्या प्रवाहाक नवे जाणिवेचीं परिमाणां दिलीं.
कवी रमेश वेळुसकार हांणी गोंयचे संसकृतायेंतल्यान, गोंयच्या सैमांतल्यान, लोकवेदांतल्यान, लोक संगीतांतल्यान लय-तालाची उर्जा घेतली आनी निजाची लावण्यमयी शब्दकळा कोंकणिंत हाडली. तांणी ‘कोयन’ केल्ल्या उत्रांची मांडावळ लेगीत निजाची आनी सेंद्रीय. ‘सावूलगोरी’ ही तांची अपरतीम प्रेम कविता अम्लान, सौंदर्यान रसरसता. ‘मोरपाखां’, ‘सावूलगोरी’, ‘आंगणी नाचता मोर मोर्या’, ‘तनरज्योती’ ह्या संग्रहांतल्या कवितांनी तांचो सौंदर्यवादी आनी रोम्यांटीक दिषटिकोन दिसून येता.
कवी माधव बोर्करांची कविता सैमांतले, जिणेंतले गूढतायेचो माग घेता. तांची कविता इंपरेशनिसटीक शैलीन चितारिल्ली एबस्ट्राकट पेटिंगा सार्की अवतर्ता. सरळ, मिताक्षरी आनी सुक्षीम संवेदनाचो आविषकार तांणी छंदांतल्यान आनी मुक्तछंदांतल्यान घडयला. ‘वताच्यो सावंळ्यो’, ‘पर्जळाचें दार’, ‘यमन’ ह्या संग्रहांतल्यो तांच्यो प्रेमकविता अमुर्ता वट्यां आप्सूक झोंपय घेतात.
कवी पुंडलीक नायक हांणी समाजीक अन्याय, अत्याचारा आड बंड करीत समाजीक आशयाच्यो सशक्त कविता बरयिल्ल्यो आसल्यो तरी तांणी उत्कृषट अश्यो प्रेमकविताय कोंकणीक दिल्यात. ‘पत्र’ सार्की तांची कविता कोंकणी प्रेमकवितेचें वेगळेपण दाखयता.
कवी अरूण साखरदांडे हांच्यो कविता मनशाचे जिण्येंतल्या एबसर्डिटिचेर भाश्य कर्पी आसल्यो तरीय तांणी ‘मोगकिनारी’ हो प्रेमकवितांचो संग्रह कोंकणीक दिला. पूण तांच्यो ह्या संग्रहांतल्यो कविता बार्कायेन वाचल्यार तांचो एकूण मोगाकडेन पळोवपाचो दिषटिकोन एंटी-रोम्यांटीक आसा, अशेंय जाण्वता.
हे पिळगेच्या उपरांतचे पिळगेंतल्या, म्हणल्यार १९८० च्या आनी १९९० च्या दसकांतल्या कविंनी रोम्यांटीक कविते कडल्यान असतित्ववादी कविते कडेन झेंप घेतिल्ली दिसता. प्रखर असो समाजीक आशय ह्या दसकांतल्या कविंनी व्यक्त केला. जाल्यारूय कोंकणी प्रेमकविताय आपापल्या सौंदर्यसोदा प्रमाण विकसीत कर्पाचो यत्न केला. कवी सू.म. तडकोड, नूतन साखर्दांडे, नयना आडार्कार, माया खरंगटे, शशिकांत पुणाजी, मेलवीन रोड्रिगस, आर. रामनाथ, प्रसाद लोलियेंकार, विषणू वाघ, सुदेश लोटलिकार, संजीव वेरेंकार, प्रकाश नायक आनी ग्वादलूप डायस हांचे सार्के कवी आपले कवितेंतल्यान नव्यो जाणिवो, नव्यो संवेदना व्यक्त कर्तात.
आयची कोंकणी प्रेमकविता बारिक्साणेन अभ्यासल्यार तिणे आपल्या अणभवाचो आवाठ बरोच रूंद केला, नव्या जाणिवांची खोलाय तिका आयल्या अशें जाण्वता. रोम्यांटीक
physical involvement, recreative and procreative sex, fertility, gestation सार्क्या गजालिंनी कोंकणी प्रेमकवितेक आटीव स्वरूप आयलां. Eroticism हो घटक तिच्यांत आस्पावला. तिणें multilayered organic structure धारन करून ती अधीक सुक्षीम, sensuous आनी संवेदनशील जाल्या. तिणें सांकेतीक विचार धारा कुशीक दवरून सैम आनी मानवी जिणेची सांगड घालून सौंदर्याचीं नवीं दारां उग्तीं केल्यांत.समकालीन भारतीय भाशेंतल्या प्रेमकवितांच्या खांदाक खांदो लावन बस्पा इतली ती संपन्न आसा हांतुंत दुबाव ना.
Title : ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿತಾ : ಪರೇಶ್ ನರೇಂದ್ರ ಕಾಮತ್
Please fill in the form below with your feedback / suggestions.
Fields marked with * are necessary
Disclaimer : Please write your correct name and email address. Kindly do not post any personal, abusive, defamatory, infringing, obscene, indecent, discriminatory or unlawful or similar comments. kavitaa.com / konkanipoetry.com will not be responsible for any defamatory message posted under this article.
Please note that sending false messages to insult, defame, intimidate, mislead or deceive people or to intentionally cause public disorder is punishable under law. It is obligatory on kavitaa.com / konkanipoetry.com to provide the IP address and other details of senders of such comments, to the authority concerned upon request.
Hence, sending offensive comments using kavitaa.com / konkanipoetry.com will be purely at your own risk, and in no way will kavitaa.com / konkanipoetry.com be held responsible.